O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Dział ten poświęcony jest opisom całych miejscowości, także tym opuszczonym i już nieistniejącym
Posty: 1128
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » wtorek 09 sty 2024, 11:26

Mroźna zima 1962/63 z obfitymi opadami śniegu, trzymała od połowy grudnia. Najniższą temperaturę w Bilczycach odnotowano 28 lutego 1963, minus 27 stopni.
Załączniki
Odśnieżanie krakowskiej drogi w Bilczycach, widok z Pagorka na Krzyżową i jawecki las.jpg
Odśnieżanie krakowskiej drogi w Bilczycach, widok z Pagorka na Krzyżową i jawecki las.jpg (30.05 KiB) Przejrzano 2445 razy

Posty: 1128
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » środa 14 lut 2024, 14:03

Bardzo wartościowe zdjęcie udostępnione przez Leszka Żyłę, z przebudowy w 1943/44 roku pożydowskiego browaru Hellerów-Kornfeldów przy ul. myślenickiej na mleczarnię, wykonane przez fotografa Franciszka Kaletę z bilczyckiego Klina. Prezentuje miejscowych robotników zatrudnionych w niemieckiej filii firmy budowlanej A.& H. Rösner z Krakowa, działającej w Gdowie w okresie 1942/43. Na pierwszym planie w garniturze bez czapki, Zygmunt Kaleta, najstarszy syn fotografa, inżynier budownictwa lądowego Politechniki Lwowskiej. W 1925 roku ukończył Gimnazjum Klasyczne w Krakowie, a dwa lata wcześniej brał udział w inauguracyjnym meczu piłkarskim gdowskiego klubu. Pod koniec 1943 roku niemieckich budowlańców przeniesiono na lotnisko pod Mielec, a prace wykończeniowe przy mleczarni kontynuowała gdowska gmina z udziałem miejscowych murarzy i pomocników. Być może niektórych z nich uda się rozpoznać.
Załączniki
Budowa gdowskiej mleczarni 1943 rok.JPG
Budowa gdowskiej mleczarni 1943 rok.JPG (275.91 KiB) Przejrzano 2145 razy

Posty: 1128
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » środa 14 lut 2024, 18:05

cd
Załączniki
Pierwszy z lewej Zygmunt Kaleta.JPG
Pierwszy z lewej Zygmunt Kaleta.JPG (285.37 KiB) Przejrzano 2130 razy
cz.1.JPG
cz.1.JPG (249.61 KiB) Przejrzano 2130 razy
cz.2.JPG
cz.2.JPG (220.25 KiB) Przejrzano 2130 razy

Posty: 1128
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » środa 14 lut 2024, 18:40

Po Holokauście w Gdowie zostało sporo pożydowskiego mienia: domy, place, uprawne pola w łącznej ilości kilkunastu hektarów. Z polecenia okupanta niemieckiego, grunty Salomona Hellera i Majera Kornfelda, ciągnące się pasem od myślenickiej drogi w stronę Raby, w 1943 roku ze składek członkowskich, nabyła Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Gdowie, którą kierował wtedy Zygmunt Michalik. Przejął także rozkradziony częściowo po eksterminacji Żydów, inwentarz żywy (konia i 2 krowy) oraz sprzęt rolniczy jak: wozy, sanie, uprząż, brony, pługi, sieczkarnię i wialnię. Na miejscu rozburzonego browaru, wzniesiono nowy budynek mleczarni, do tej pory wynajmowała piwnice urzędu gminnego przy rynku. Tuż po wojnie Tymczasowy Zarząd Państwowy w Myślenicach wziął pod administrację wszystkie pożydowskie majątki. Równocześnie Zarząd Gminy uważał za nieważne akty kupna i sprzedaży dokonane podczas okupacji. Na tym tle powstał spór między urzędem gminnym a OSM, która pola orne powydzierżawiała mieszkańcom gromady. Dodatkowo sprawę komplikowała komasacja części gdowskich gruntów dokonana przez okupanta w latach 1941/42, której chłopi nigdy nie uznali i zaraz po wojnie, wrócili do starych granic wcześniej uprawianych pól.
Załączniki
Pismo UG z 1946.jpg
Pismo UG z 1946.jpg (127.17 KiB) Przejrzano 2123 razy
Wykaz opuszczonyych majatkow z 1946 roku.jpg
Wykaz opuszczonyych majatkow z 1946 roku.jpg (289.7 KiB) Przejrzano 2123 razy
Wykaz  nr 2.jpg
Wykaz nr 2.jpg (194.91 KiB) Przejrzano 2123 razy

Posty: 1
Rejestracja: czwartek 15 lut 2024, 10:52

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Jacek S » czwartek 15 lut 2024, 14:17

Dzień dobry. Proszę o kontakt w sprawie Jana Sobczyka.

Posty: 2062
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Franek D. » poniedziałek 26 lut 2024, 22:16

Przy wjeździe do Rynku ulicą Krakowską ..
Załączniki
Gdów nr 65 -2024.jpg
Gdów nr 65 -2024.jpg (77.71 KiB) Przejrzano 1826 razy
Marzec 2024 (2).jpg
Marzec 2024 (2).jpg (59.43 KiB) Przejrzano 1438 razy
Marzec 2024 (1).jpg
Marzec 2024 (1).jpg (69.01 KiB) Przejrzano 1438 razy

Posty: 28616
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec -> Frankenstein

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 01 kwie 2024, 00:29

Gdowski cmentarz stracił kolejną sosnę, tę położoną tuż przy bramie.
Liczba słojów sugeruje, że drzewo liczyło sobie ponad sto lat.
Załączniki
Wycięta sosna (1).jpg
Wycięta sosna (1).jpg (121.1 KiB) Przejrzano 1438 razy
Wycięta sosna (4).jpg
Wycięta sosna (4).jpg (108.25 KiB) Przejrzano 1438 razy
Wycięta sosna (3).jpg
Wycięta sosna (3).jpg (60.41 KiB) Przejrzano 1438 razy
Wycięta sosna (2).jpg
Wycięta sosna (2).jpg (124.24 KiB) Przejrzano 1438 razy
Wycięta sosna (5).jpg
Wycięta sosna (5).jpg (46.01 KiB) Przejrzano 1438 razy
"Wiele zabytków przeszłości, co jeszcze wczoraj istniały, jutro zniknie bezpowrotnie. (...) Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać..."

Posty: 13
Rejestracja: sobota 16 sty 2021, 16:55

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Enzuq » czwartek 04 lip 2024, 19:00

Nie jestem pewien czy ten temat pasuje do tego forum lecz ostatnio zaintrygował mnie temat dwóch potoków - Kolawy oraz potoku płynącego ze Zręczyc wzdłuż ulicy Skotnica. Mianowicie jestem ciekawy od jak dawna Kolawa płynie w kanale (od ulicy Na Grobli do ulicy Młyńskiej). Nad kanałem stoją domy. Czy są jakieś wzmianki o tym na historycznych mapach?
Jeśli chodzi o potok ze Zręczyc to zastanawia mnie fakt że nie ma on ujścia do Raby. Na austriackiej mapie z 1907 roku, płynie on prosto od ul. Skotnica pod ul. Stadnicką i uchodzi do "Rabiska" a następnie do Raby. W obecnych czasach potok płynie obok zajazdu Szałas gdzie tworzy bagno po czym płynie do lasu Ispina i dalej nie wiadomo. Potoku nie ma na mapach typu Geoportal. Poniżej zaznaczyłem potok na niebiesko.
Załączniki
potok ze zreczyc kiedys.png
potok ze zreczyc kiedys.png (241.55 KiB) Przejrzano 500 razy
potok teraz.png
potok teraz.png (287.65 KiB) Przejrzano 500 razy

Posty: 28616
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec -> Frankenstein

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Karolina Kot » czwartek 04 lip 2024, 21:41

Rzeczywiście - ciekawa sprawa!
Dziesięć lat temu łaziłam po tych zaroślach (nie pamiętam, czego szukałam, ale pewnie jakichś grobów) i nie było tam potoku, tylko bagnisko.
W zakładce LIDAR Geoportalu potok także znika.
Załączniki
Znikający potok.jpg
Znikający potok.jpg (99.54 KiB) Przejrzano 494 razy
"Wiele zabytków przeszłości, co jeszcze wczoraj istniały, jutro zniknie bezpowrotnie. (...) Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać..."

Posty: 1128
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » wtorek 23 lip 2024, 14:32

W grudniu 2019, na 31 stronie pisałem:

W maju 2015 roku, na 9 i 10 stronie tego wątku staraliśmy się z Frankiem D. bezskutecznie dociec daty budowy odcinka drogi z Gdowa do Wieliczki, obecnie fragment drogi wojewódzkiej nr 966. Wówczas wiedzieliśmy, że owa szosa istniała pod koniec 18 wieku. W marcu 2016 roku dotarłem do katastru józefińskiego z 1787-88 roku dla Gdowa i Bilczyc, w którym wymienia się już nowy gościniec cesarski z odnogą w kierunku Krakowa. Całkiem niedawno, latem tego roku w archiwalnych zasobach krakowskiego oddziału państwowego trafiłem na odręczną mapę, południowej części Bilczyc i Liplasu, datowaną na 9 lipca 1784 roku. Skreślona została jako brudnopis przez geometrę Tschirscha, na potrzebę inwentarza klasztornych dóbr Bożego Ciała w Krakowie, przejętych przez władze austriackie. Widnieje na niej szosa z Gdowa do Krakowa (Chaussien von Gdow nach Krakau). Jest to niezbity dowód istnienia tego odcinka drogi w lecie 1784 roku, zatem prace budowlane rozpoczęto co najmniej jesienią 1783 roku, a w lipcu kolejnego roku był już gotowy 5-cio kilometrowy odcinek prostoliniowej szosy z gdowskiego rynku, przez całe Bilczyce, prawdopodobnie do ostrego zakrętu na Woli Podłazańskiej. Dalsze odcinki cesarskiego gościńca prowadzące przez Łazany, Trąbki i Biskupice w kierunku Wieliczki, budowano w kolejnym, nieodległym czasie. Jednak podobna, zachowana mapa dla Biskupic, Trąbek i Darczyc z 1784 roku, nie pokazuje jeszcze cesarskiego gościńca. Tak samo na prezentowanej ostatnio w Muzeum Żup Krakowskich, mapie Wieliczki z 1785 roku, (pomiar wykonano rok wcześniej), nie ma jeszcze tej szosy. Stąd wiemy, iż budowa nowej drogi do Krakowa miała początek od strony Gdowa w 1783 roku, (lokacja Podgórza dopiero w lutym 1784 roku).

Potwierdzeniem wpisu jest kolejny dokument z krakowskiego Archiwum Narodowego, ze zbiorów Teki Antoniego Schneidra. Wydaje się, że wolne tłumaczenie tytułu archiwalnej perełki liczącej około 240 lat brzmi: Plan budowy drugiego etapu drogi do miasta Wieliczka przez Trąbki, do wykonania w okresie jesień 1787 - lato 1788 roku. Z analizy zachowanej karty wynika, iż austriaccy drogowcy w owych czasach, prowadzili budowę strategicznych szlaków według wcześniej, dość szczegółowo opracowanej dokumentacji. Najogólniej mówiąc jest to projekt techniczny pasa drogowego trasy: Wieliczka, Lednica Górna, Tomaszkowice, Przebieczany, Biskupice, Trąbki, Wola Podłazańska, Gdów. Na podłużnym i poprzecznym profilu (odrębne skale długości i szerokości), wykazano niezbędne elementy potrzebne do realizacji budowy jak: przebieg trasy, nasypy i wykopy, 27 mostów typu A, B, C, D i E (most na Rudzie nosi nr 27), lokalizację kamieniołomów z podaną odległością do budowanej szosy (Biskupice i Łazany), oznaczeniem odcinków nawierzchni wyrównywanych, żwirowanych i nieżwirowanych, z podsypką i bez podsypki kamiennej. W dolej części dokumentu umieszczono dwie skale oraz legendę wyjaśniającą zastosowane kolory i znaki. Zatem odnogę cesarskiej drogi z Gdowa do Wieliczki, budowano w dwu etapach, najpierw krótszy odcinek z Gdowa do Łazan na przełomie 1783/84, drugi dłuższy z Trąbek do Wieliczki zaplanowano na lata 1787/88.

Przy tej okazji wtrącę dygresję z kilkunastoletniego pasjonowania się lokalną historią. Prowadząc kwerendy i poszukiwania w przeróżnych zasobach, najczęściej w krakowskim oddziale Archiwum Narodowego, od czasu do czasu udaje się odkryć, nie wydobyte dotychczas na światło dzienne, materiały - perełki, poszerzające naszą, dotychczasową wiedzę. Przykładem może być powyżej opisany plan budowy drogi z Gdowa do Wieliczki, czy odręczna mapa Liplasu i części Bilczyc datowana około 1600 roku. Ujawnienie takich dokumentów z przeszłości, zawsze sprawia ogromną satysfakcję niezależnym, bezinteresownym poszukiwaczom. Lecz z przykrością dodaję, że obecne przepisy i procedury nie ułatwiają dostępu takim osobom, wręcz zniechęcają i blokują chęć do dalszego działania. Po części to rozumiem, ale spotykam też przypadki nieżyciowego podejścia w niektórych urzędach. Np. wiem, że ośrodki dokumentacji geodezyjno - kartograficznej, posiadają ponad stuletnie manualia, w których jest ogromny zasób informacji z przed lat. Wg archiwalnego prawa winny być ogólnie dostępne, jednak korzystanie z nich przez zwykłego śmiertelnika, nieuprawionej osoby, jest niemożliwe. Bo np. brakuje funduszy na ich zarchiwizowanie i przekazanie do odpowiednich instytucji. Leżą więc sobie na półkach, czasem w zawilgoconych piwnicach, i w czekaniu na zmiłowanie biurokratów, dogorywają żywota.
Załączniki
Plan drogi Gdow - Wieliczka z ok. 1785.jpg
Plan drogi Gdow - Wieliczka z ok. 1785.jpg (281.65 KiB) Przejrzano 42 razy


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Ciekawe miejscowości i ich historia”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości