Czeladź - miejsce po synagodze

Posty: 14714
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Czeladź - miejsce po synagodze

Postautor: Karolina Kot » wtorek 29 mar 2016, 20:19

W Czeladzi, wiekowym i bardzo ciekawym pod względem historycznym mieście, wchodzącym w skład Zagłębia Dąbrowskiego, nigdy nie mieszkało aż tylu Żydów, co w położonym nieopodal Będzinie. Ludność wyznania mojżeszowego stanowiła zaledwie niewielki odsetek wśród mieszkańców. Nic dziwnego, iż lokalna gmina żydowska powstała dopiero w 1914 roku.
Budowę synagogi rozpoczęto po zakończeniu I Wojny Światowej. Powstała ona na silnie opadającym w dół terenie, przy ulicy Milowickiej (obecnie jest to ulica Katowicka, ale na jednej z kamienic zachowała się tabliczka z pierwotną nazwą).
Była to stosunkowo skromna budowla, wzniesiona z triasowego wapienia na planie wydłużonego czworoboku, kryta dwuspadowym dachem.
Na podstawie archiwalnych zdjęć, na których obiekt jest bardzo słabo widoczny, starałam się odtworzyć jego wygląd. Mam jednak problem ze środkowym okienkiem - nie jestem pewna, czy była nim rozeta, czy - jak na moim tragicznym szkicu - okienko było raczej wydłużone?

Niestety, czeladzka synagoga nie przetrwała II Wojny Światowej. Co prawda nie strawił jej ogień (zapewne bezpośrednie sąsiedztwo drewnianej zabudowy miasta odwiodło okupantów od tego pomysłu), została jednak rozebrana do gołej ziemi. W dodatku Niemcy zmusili do tej niewdzięcznej pracy mieszkających w okolicy Żydów...

Dziś po synagodze pozostał pusty plac. Latem 1995 roku nieistniejącą świątynię upamiętniono granitowym ponikiem w kształcie tefilinu.
Podobny obelisk znajduje się w sąsiednim Będzinie.
Lokalizacja pomnika
Fotografie archiwalne pochodzą z ciekawej strony Moja Czeladź. Moje zdjęcia wykonałam w marcu 2016 roku.
Załączniki
Pomnik (1).JPG
Pomnik (1).JPG (95.24 KiB) Przejrzano 989 razy
Pomnik (3).JPG
Pomnik (3).JPG (88.5 KiB) Przejrzano 989 razy
Pomnik (2).JPG
Pomnik (2).JPG (120.13 KiB) Przejrzano 989 razy
Pomnik (5).JPG
Pomnik (5).JPG (118.11 KiB) Przejrzano 989 razy
Pomnik (4).JPG
Pomnik (4).JPG (87.34 KiB) Przejrzano 989 razy
Synagoga I.jpg
Synagoga I.jpg (51.84 KiB) Przejrzano 989 razy
Synagoga II.jpg
Synagoga II.jpg (128.56 KiB) Przejrzano 989 razy
Synagoga II..jpg
Synagoga II..jpg (162 KiB) Przejrzano 989 razy
Rekonstrukcja.JPG
Rekonstrukcja.JPG (45.54 KiB) Przejrzano 989 razy
Zabytkowe domy zachowane w okolicy synagogi.JPG
Zabytkowe domy zachowane w okolicy synagogi.JPG (62.24 KiB) Przejrzano 989 razy
Stara tabliczka z nazwą ulicy.JPG
Stara tabliczka z nazwą ulicy.JPG (73.45 KiB) Przejrzano 989 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14714
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Czeladź - miejsce po synagodze

Postautor: Karolina Kot » czwartek 08 lis 2018, 23:20

Miejsce po zburzonej synagodze czeladzkiej, widoczne na zdjęciach lotniczych National Archives at College Park:
Załączniki
Czeladź - miejsce po synagodze.jpg
Czeladź - miejsce po synagodze.jpg (117.53 KiB) Przejrzano 45 razy
Czeladź - miejsce po synagodze..jpg
Czeladź - miejsce po synagodze..jpg (62.54 KiB) Przejrzano 45 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo śląskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości