Olkusz - stary cmentarz żydowski

Posty: 1552
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Olkusz - stary cmentarz żydowski

Postautor: Franek D. » czwartek 19 mar 2015, 18:01

W Olkuszu, przy ulicy Kolorowej, pomiędzy domami mieszkalnymi, zobaczyć można odtworzone w sposób nienaturalny, miejsce po historycznym kirkucie. Od 2006 roku w pobliżu ulicy stoi - ustawionych w przypadkowej kolejności - ponad 40 macew. Stoją sztucznie w równoległych pięciu szeregach, tworząc symboliczny pomnik, upamiętniający dawny cmentarz. Na umieszczonej obok tablicy można poznać jego historię.
Załączniki
Olkusz - kirkut Stary - 1.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 1.JPG (67.43 KiB) Przejrzano 2011 razy
Olkusz - kirkut Stary - 2.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 2.JPG (64.61 KiB) Przejrzano 2011 razy
Olkusz - kirkut Stary - 3.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 3.JPG (73.81 KiB) Przejrzano 2011 razy
Olkusz - kirkut Stary - 4.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 4.JPG (63.81 KiB) Przejrzano 2011 razy
Olkusz - kirkut Stary - 9.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 9.JPG (67.1 KiB) Przejrzano 2011 razy

Posty: 1552
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Olkusz - kirkut Stary przy ul. Kolorowej

Postautor: Franek D. » czwartek 19 mar 2015, 18:03

Stary cmentarz żydowski w Olkuszu powstał ok.1584, w czasie największej świetności miasta. Kopalnie olkuskie przynosiły znaczne zyski, w mieście też działała mennica królewska. Na 0,5 ha kirkucie, przez 4 wieki jego istnienia pogrzebano kilka tysięcy zmarłych. Od pocz. XX w. zajęty do ostatniego miejsca kirkut Stary został zamknięty i pochówków dokonywano na kirkucie Nowym, w lesie przy ul. Kantego. Podczas II wojny światowej Niemcy wykorzystali znaczną część macew dla celów budowlanych. W okresie PRL-u, zapoczątkowana przez Niemców dewastacja była dalej kontynuowana, aż do całkowitego skutku. W latach 90-ch ub.w., zapomnianym i zarośniętym miejscem zainteresowało się Olkuskie Stowarzyszenie Kulturalne i PTTK. Wśród licznych dołów w tylnej części kirkutu, odnaleziono jedynie kilka nagrobków. Leżą tam jeszcze wśród zarośli na swoich miejscach.
W kwietniu 2013, podczas prac kanalizacyjnych rozkopano teren zabytkowego cmentarza. Podobno wzdłuż wykopu walały się liczne ludzkie kości.
Załączniki
Olkusz - kirkut Stary - 5.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 5.JPG (73.09 KiB) Przejrzano 2009 razy
Olkusz - kirkut Stary - 6.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 6.JPG (112.18 KiB) Przejrzano 2009 razy
Olkusz - kirkut Stary - 7.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 7.JPG (105.98 KiB) Przejrzano 2009 razy
Olkusz - kirkut Stary - 8.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 8.JPG (88.26 KiB) Przejrzano 2009 razy
Olkusz - kirkut Stary - 10.JPG
Olkusz - kirkut Stary - 10.JPG (100.54 KiB) Przejrzano 2009 razy

Posty: 13868
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Olkusz - Kirkut Stary przy ulicy Kolorowej

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 21 wrz 2015, 22:29

Tak to wyglądało w lutym 2013 roku:
Załączniki
1.jpg
1.jpg (91.26 KiB) Przejrzano 1889 razy
3.jpg
3.jpg (136.88 KiB) Przejrzano 1889 razy
2.jpg
2.jpg (118.59 KiB) Przejrzano 1889 razy
5.jpg
5.jpg (104.13 KiB) Przejrzano 1889 razy
4.jpg
4.jpg (144.41 KiB) Przejrzano 1889 razy
7.jpg
7.jpg (151.43 KiB) Przejrzano 1889 razy
6.jpg
6.jpg (194.77 KiB) Przejrzano 1889 razy
8.jpg
8.jpg (180.03 KiB) Przejrzano 1889 razy
9.jpg
9.jpg (137.62 KiB) Przejrzano 1889 razy
10 - dom z czymś jak kuczka. Pewnie mi się tylko ubzdurało.jpg
10 - dom z czymś jak kuczka. Pewnie mi się tylko ubzdurało.jpg (116.25 KiB) Przejrzano 1889 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 13868
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Olkusz - Kirkut Stary przy ulicy Kolorowej

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 21 wrz 2015, 22:35

W kwietniu 2013 roku na teren historycznego cmentarza olkuskiego wjechał ciężki sprzęt. Bo właśnie budowano wodociąg.

Rozkopano znaczny fragment kirkutu, żeby położyć rurę wodociągową. Jak to się stało? Póki co nie wiadomo, bo winnych tej sytuacji jest najprawdopodobniej wielu - ktoś przecież wydał zezwolenie, ktoś zaprojektował, ktoś miał nadzorować i ktoś wreszcie na terenie cmentarza kopał. Co więcej, ludzkie kości pozostały na rozkopanym cmentarzu i nikt z pracujących na budowie nie poczuwał się, żeby powiadomić o tym fakcie odpowiednie instytucje.

Tym, co na chwilę obecną nie podlega wątpliwości, jest z całą pewnością fakt, że teren, na którym kopano rów pod wodociąg jest terenem cmentarza i nie miały prawa być tam prowadzone żadne roboty budowlane. Wskazuje na to jednoznacznie plan cmentarza dostępny w olkuskim magistracie. Kto wie, jak długo na rozkopanej ziemi leżałyby szczątki ludzkie, gdyby nie mieszkaniec, który je zauważył i powiadomił o tym Straż Miejską, a ta zgłosiła sprawę do Urzędu Miasta w Olkuszu.

- Byłem w piątek około godziny 15:00 na kirkucie żydowskim mieszczącym się na ul. Kolorowej. Zainteresowały mnie roboty ziemne prowadzone na kirkucie prawdopodobnie pod kanalizację. Po podejściu pod tablicę informacyjną o kirkucie, zobaczyłem leżącą na ziemi kość miednicy ludzkiej. Gdy poszedłem dalej zauważyłem dalsze fragmenty kości ludzkich, w tym dwie czaszki ludzkie i fragmenty macew. Nie jest to pierwsza profanacja dokonana na tym kirkucie. Prosiłbym bardzo o zajęcie się tą sprawą przez Was - zgłosił do "Przeglądu Olkuskiego" jeden z mieszkańców.

- Po interwencji na miejscu pojawił się nasz urzędnik i niestety potwierdziły się słowa mieszkańca. Zabezpieczyliśmy wszystkie kości i powiadomiliśmy o zajściu Gminę Wyznaniową Żydowską. W dalszym ciągu nie wiemy, jak to się stało, że w tamtym miejscu były prowadzone prace. Będę chciał uzyskać obszerne wyjaśnienia od inwestora, czyli olkuskich Wodociągów. Na chwilę obecną mogę powiedzieć tylko tyle, że zrobimy wszystko, żeby tę sprawę wyjaśnić i załagodzić - mówi Dariusz Rzepka, burmistrz Olkusza.

W Wodociągach dowiedzieliśmy się, że na terenie działki, na planie zagospodarowania przestrzennego zaznaczonej jako teren nieczynnego cmentarza, został wymieniony odcinek sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Prace w tamtym miejscu były prowadzone od grudnia ubiegłego roku z przerwą do minionego poniedziałku. Zgodę na przebieg sieci wodociągowo – kanalizacyjnych wydał Urząd Miasta i Gminy w Olkuszu, a roboty były wykonywane zgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym przez starostę olkuskiego w 2009 roku. Na chwilę obecną roboty montażowo-budowlane zostały zakończone. Zdaniem inwestora, pozostało jedynie uporządkowanie tego terenu. - W trakcie wykonywania robót, w okresie zimowym, wykonawca nie zauważył żadnych szczątków ludzkich. Okoliczności, w jakich zostały znalezione kości ludzkie, są nam bliżej nieznane. Dowiedzieliśmy się o tym na spotkaniu w terenie w poniedziałek od przedstawicieli olkuskiego Urzędu Miasta - uważa Alfred Szylko, prezes Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Olkuszu.

- Pewne jest, że te kości muszą wrócić do ziemi. Najlepiej, gdyby się udało je zakopać tam, skąd zostały wykopane. Naczelny rabin Polski, Michael Joseph Schudrich, wie o tej sytuacji i polecił mi przyjechać do Olkusza i zobaczyć na miejscu, jak można ten problem rozwiązać. Dotychczasowe kontakty z władzami Olkusza układały się bardzo dobrze, więc wierzę, że i tę trudną dla nas i dla was sprawę uda się w jakiś sposób rozsądnie rozwiązać. Więcej będę mógł powiedzieć za kilka dni, po wizycie w waszym mieście - mówi rabin Joshua Ellis z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach. Zgodnie z wyznaniem żydowskim, zasady postępowania z pogrzebanymi szczątkami ludzkimi są bardzo restrykcyjne. Nie wolno przenosić i w żaden sposób naruszać ciał ani kości pogrzebanych.

Historycy, którzy zajmują się tematyką żydowską na ziemi olkuskiej, nie żałują słów krytyki pod adresem wszystkich stron, które przyczyniły się do profanacji miejsca świętego dla Żydów, ale też miejsca szacunku i pamięci dla wszystkich nie -Żydów. - To smutna sprawa. A przecież nie jest to pierwsza afera związana z tym cmentarzem. Choćby kilka lat temu była podobna, kiedy na zlecenie olkuskiego magistratu poszerzano i wysypano tłuczniem drogę dojazdową do posesji prowadzącą przez teren cmentarza. Za to apele w sprawie ogrodzenia tego cmentarza pozostają bez echa od dobrych dwudziestu lat. Wygląda na to, że stary cmentarz żydowski został przez urzędników olkuskiego magistratu skazany na zagładę. Jeśli winni tych decyzji nie zostaną ukarani, a cmentarz dalej pozostanie nieogrodzony, to zapewne za jakiś czas wybuchnie kolejna afera, a przedstawiciele magistratu znów wylewać będą krokodyle łzy, udając szacunek dla zmarłych czy żydowskich przekonań religijnych - uważa Ireneusz Cieślik, olkuski historyk zajmujący się między innymi tematyką żydowską.

Dwa lata temu, po długim czasie zaniedbywania tego cmentarza, olkuski magistrat podjął się prac porządkowych na kirkucie przy ulicy Kolorowej. Wykarczowano to miejsce i uporządkowano macewy. Z pomocą przyszli więźniowie z jednego z zakładów karnych. Akcja ta była bardzo szeroko, i raczej pozytywnie, komentowana przez mieszkańców, jak również przez samych Żydów. Teraz obraz miasta dbającego o pamięć po żydowskich mieszkańcach jest mocno nadszarpnięty.

Źródło: przeglad.olkuski.pl
Kilka zdjęć z tamtego okresu:
Załączniki
Fragment kości skroniowej.jpg
Fragment kości skroniowej.jpg (78.5 KiB) Przejrzano 1889 razy
Kręg kulszowy.jpg
Kręg kulszowy.jpg (71.07 KiB) Przejrzano 1889 razy
Kość śródręcza mniej więcej w anatomicznym położeniu.jpg
Kość śródręcza mniej więcej w anatomicznym położeniu.jpg (101.08 KiB) Przejrzano 1889 razy
Inne żebro.jpg
Inne żebro.jpg (65.86 KiB) Przejrzano 1889 razy
Fragment łopatki.jpg
Fragment łopatki.jpg (89.81 KiB) Przejrzano 1889 razy
Piszczel 2.jpg
Piszczel 2.jpg (144.38 KiB) Przejrzano 1889 razy
Żebro.jpg
Żebro.jpg (67.3 KiB) Przejrzano 1889 razy
Piszczel.jpg
Piszczel.jpg (146.92 KiB) Przejrzano 1889 razy
Zmiażdżona kość udowa.jpg
Zmiażdżona kość udowa.jpg (112.16 KiB) Przejrzano 1889 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 13868
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Olkusz - Kirkut Stary przy ulicy Kolorowej

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 21 wrz 2015, 22:41

Dziś to pobojowisko wygląda znacznie lepiej.
Lokalizacja
Załączniki
Wrzesień 2015.JPG
Wrzesień 2015.JPG (99.63 KiB) Przejrzano 1889 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 13868
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Olkusz - stary cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 26 mar 2018, 23:01

A tak wygląda nekropolia z lotu ptaka.
Zdjęcia wykonałam w marcu 2018 roku.
Załączniki
Z lotu ptaka (3).JPG
Z lotu ptaka (3).JPG (104.91 KiB) Przejrzano 542 razy
Z lotu ptaka (1).JPG
Z lotu ptaka (1).JPG (105.59 KiB) Przejrzano 542 razy
Z lotu ptaka (2).JPG
Z lotu ptaka (2).JPG (85.13 KiB) Przejrzano 542 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 13868
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Olkusz - stary cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » wtorek 27 mar 2018, 22:44

Będąc na cmentarzu żydowskim przy ulicy Kolorowej w okresie niewegetacyjnym warto zajrzeć na położoną głębiej, zarośniętą i "dziką" cześć nekropolii. Można się na jej terenie dopatrzeć kilku macew i ich fragmentów, zachowanych in situ, czyli najpewniej nadal wznoszących się ponad grobem osoby, którą miały upamiętniać. Spod trawy udało mi się odsłonić także starą, kamienną tumbę. Podobna została wyeksponowana we "frontowej" części kirkutu, na terenie lapidarium.

Niestety, obserwacje wskazują, że teren cmentarza, przez który wiosną 2013 roku bez szacunku dla zmarłych przeprowadzono rury kanalizacyjne, powoli zaczyna być zagarniany przez cywilizację i wciąż rozwijające się miasto.
Załączniki
Dzika część cmentarza (2).JPG
Dzika część cmentarza (2).JPG (124.37 KiB) Przejrzano 532 razy
Dzika część cmentarza (1).JPG
Dzika część cmentarza (1).JPG (87.1 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (3).JPG
Fragmenty nagrobków (3).JPG (79.14 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (2).JPG
Fragmenty nagrobków (2).JPG (119.49 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (1).JPG
Fragmenty nagrobków (1).JPG (119.36 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (4).JPG
Fragmenty nagrobków (4).JPG (119.8 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (5).JPG
Fragmenty nagrobków (5).JPG (123.29 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (6).JPG
Fragmenty nagrobków (6).JPG (112.54 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (7).JPG
Fragmenty nagrobków (7).JPG (77.71 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (8).JPG
Fragmenty nagrobków (8).JPG (76.13 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (10).JPG
Fragmenty nagrobków (10).JPG (113.42 KiB) Przejrzano 532 razy
Fragmenty nagrobków (9).JPG
Fragmenty nagrobków (9).JPG (116.52 KiB) Przejrzano 532 razy
Macewa najpewniej zachowana in situ (1).JPG
Macewa najpewniej zachowana in situ (1).JPG (121.38 KiB) Przejrzano 532 razy
Macewa najpewniej zachowana in situ (3).JPG
Macewa najpewniej zachowana in situ (3).JPG (124.71 KiB) Przejrzano 532 razy
Macewa najpewniej zachowana in situ (2).JPG
Macewa najpewniej zachowana in situ (2).JPG (75.6 KiB) Przejrzano 532 razy
Tumba (1).JPG
Tumba (1).JPG (80.01 KiB) Przejrzano 532 razy
Tumba (3).JPG
Tumba (3).JPG (121.11 KiB) Przejrzano 532 razy
Tumba (2).JPG
Tumba (2).JPG (116.43 KiB) Przejrzano 532 razy
Niefajnie to wygląda (1).JPG
Niefajnie to wygląda (1).JPG (124.42 KiB) Przejrzano 532 razy
Niefajnie to wygląda (2).JPG
Niefajnie to wygląda (2).JPG (105.3 KiB) Przejrzano 532 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo małopolskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość