Sosnowiec - nieistniejąca Wielka Synagoga

Posty: 14725
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Sosnowiec - nieistniejąca Wielka Synagoga

Postautor: Karolina Kot » wtorek 22 wrz 2015, 14:43

Klienci, odwiedzający targowisko przy ulicy Jana Dekerta w Sosnowcu, najczęściej nie mieli nawet pojęcia, że w miejscu budek i straganów znajdowała się niegdyś Wielka Synagoga.
Nic w tym dziwnego - nie znajdziemy w pobliżu nawet skromnej tabliczki informującej o przeszłości tego miejsca.
Dowiedziałam się o jej istnieniu od babci, która opowiadała o synagodze, kiedy chodziłyśmy razem na zakupy na targ, zwany potocznie "Halami".

Wielka Synagoga w Sosnowcu została wybudowana w latach 1894-1896, przy ówczesnej ulicy Policyjnej. Jej budowę sfinansowali sosnowieccy kupcy żydowscy.
Niestety, w dniu 9 września 1939 roku została spalona przez okupantów, którzy nie pozwolili opuścić mieszkań ludziom z sąsiednich kamienic.
Była to zaplanowana akcja. W tym samym dniu podpalono synagogę w Będzinie.

Lokalizacja
Prezentowane poniżej zdjęcia pochodzą z 2010 roku.
Załączniki
Wielka Synagoga....JPG
Wielka Synagoga....JPG (64.93 KiB) Przejrzano 2574 razy
Wielka Synagoga 2.JPG
Wielka Synagoga 2.JPG (55.44 KiB) Przejrzano 2574 razy
Wielka Synagoga.JPG
Wielka Synagoga.JPG (69.71 KiB) Przejrzano 2574 razy
Zdjęcie archiwalne.jpg
Zdjęcie archiwalne.jpg (33.87 KiB) Przejrzano 2574 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14725
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Sosnowiec - nieistniejąca Wielka Synagoga

Postautor: Karolina Kot » niedziela 11 paź 2015, 22:38

Tak wygląda miejsce po dawnej synagodze w październiku 2015 roku.
Targ zamknięto, stragany wyburzono, na miejscu synagogi ma powstać nowy pawilon handlowo - usługowy.
Załączniki
Październik 2015 (2).JPG
Październik 2015 (2).JPG (46.65 KiB) Przejrzano 2510 razy
Październik 2015 (1).JPG
Październik 2015 (1).JPG (56.59 KiB) Przejrzano 2510 razy
Październik 2015 (5).JPG
Październik 2015 (5).JPG (68.61 KiB) Przejrzano 2510 razy
Październik 2015 (4).JPG
Październik 2015 (4).JPG (65.17 KiB) Przejrzano 2510 razy
Październik 2015 (3).JPG
Październik 2015 (3).JPG (66.12 KiB) Przejrzano 2510 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14725
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Sosnowiec - nieistniejąca Wielka Synagoga

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 25 sty 2016, 20:14

Miejsce dawnej synagodze w styczniu 2016 roku nabrało zupełnie nowego charakteru.
Ciekawe, czy świątynia doczeka się kiedykolwiek upamiętnienia? Sąsiednie miasta posiadają stosowne obeliski.

W miejscu targowiska powstał pawilon handlowy. Wprowadzi się do niego Pepco

Pawilon powstał przy ul. Dekerta 16 w Sosnowcu, w miejscu, gdzie w zeszłym roku wyburzono targowisko.
Targowisko przez lata działało w miejscu, w którym przed wojną stała wybudowana w latach 1894-1896 Wielka Synagoga. Świątynia została wysadzona w powietrze na początku września 1939 przez żołnierzy niemieckich.

W zeszłym roku spółka Quantum Group, do której należy teren, zleciła wyburzenie starej hali targowej. Niski, oszklony od frontowej strony pawilon, zajął tylko część terenu. Reszta, na której widać jeszcze ślady poprzedniej działalności, pozostała niezagospodarowana.

Jak nam powiedziała Marzena Sznajder, prezes Quantum Group, w lutym w nowym pawilonie rozpocznie działalność dyskont odzieżowo-przemysłowy Pepco,

W pobliżu, przy ulicy Szklarnianej, znajduje się duże targowisko, które urzędnicy od lat bezskutecznie starali się uporządkować. W październiku zeszłego roku udało się podpisać porozumienie, którego efektem ma być przemiana szpecące centrum bazaru w bardziej reprezentacyjną przestrzeń z estetycznymi stoiskami.


sosnowiec.wyborcza.pl
Edycja - dodałam zdjęcia z marca 2016 roku.
Załączniki
Miejsce po synagodze - 2016 (1).JPG
Miejsce po synagodze - 2016 (1).JPG (54.48 KiB) Przejrzano 2280 razy
Miejsce po synagodze - 2016 (2).JPG
Miejsce po synagodze - 2016 (2).JPG (59.82 KiB) Przejrzano 2280 razy
Marzec 2016 (1).JPG
Marzec 2016 (1).JPG (72.16 KiB) Przejrzano 2171 razy
Marzec 2016 (2).JPG
Marzec 2016 (2).JPG (72.87 KiB) Przejrzano 2171 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 1942
Rejestracja: czwartek 19 lut 2015, 23:08

Re: Sosnowiec - nieistniejąca Wielka Synagoga

Postautor: buba » poniedziałek 25 sty 2016, 23:51

Straszne jest to niszczenie targow w Polsce.. We Wroclawiu tez wywalili targ z placu. Zapalanowana akcja przeciwko takim miejscom, coby wszyscy kupowali gowniane zarcie w marketach :(

Posty: 14725
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Sosnowiec - nieistniejąca Wielka Synagoga

Postautor: Karolina Kot » piątek 13 paź 2017, 21:04

Wszystkie dostępne źródła podają, że sosnowiecką Wielką Synagogę podpalono, a następnie jej ruiny rozebrano w czasie II Wojny Światowej. Sama zresztą zamieściłam taką informację kilka wpisów wyżej.
Tymczasem udało mi się ustalić, że wypalone mury budynku przetrwały jednak czasy okupacji, a po roku 1945 ruiny, zabezpieczone i częściowo zadaszone, były nawet ponownie wykorzystywane jako bóżnica przez powracających do miasta ocalałych z Zagłady Żydów.
Informacje takie docierały do mnie już wcześniej, jednak mój ostatni rozmówca, 80-letni, bardzo sprawny intelektualnie mężczyzna o doskonałej pamięci, nakreślił mi obraz tego miejsca po wojnie tak szczegółowo, że po prostu nie mogę nie dać wiary jego opowieściom.
Ze wstydem przyznał się nawet, iż jako kilkuletni chłopiec wraz z kolegami dla zabawy "wrzucał brzydkie rzeczy" do środka domu modlitwy (podejrzewam, że chodzi np. o martwe koty, gołębie itp), za co niejednokrotnie został skarcony.
Podkreślał przy tym, że sam budynek był zrujnowany, a tylko jego część zadaszono i użytkowano.

Ruiny bóżnicy opustoszały całkowicie dopiero wtedy, gdy Żydzi, ze względu na panującą po wojnie sytuację polityczną, zdecydowali się na wyjazd do Izraela.
Niestety, nie udało mi się ustalić, kiedy wypaloną skorupę Wielkiej Synagogi ostatecznie wyburzono.

Swoją drogą przydałby się nadzór archeologiczny podczas budowy tego całego "Pepco". Przykład z Oświęcimia pokazuje, że czasami warto dokładnie się przyjrzeć: Wielkie odkrycie po Wielkiej Synagodze. Skarb wykopany po 65 latach.
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo śląskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość