Warszawa - stare transformatory kioskowe

Posty: 1613
Rejestracja: czwartek 12 mar 2015, 15:19

Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: Mario » wtorek 08 sie 2017, 23:18

Na rogu ulic 11 Listopada i Konopackiej stoi 113 letnia, wolnostojąca stacja transformatorowa w postaci stalowego walca. Ten zabytkowy, pięcio kV transformator kioskowy czynny był do 1977 roku.
Jego opis oraz zdjęcie z 2014 roku umieszczono na Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Transform ... lektryczny)
W sierpniu 2015 roku zabytek został odrestaurowany, o czym przypomina zamontowana na nim tabliczka.
Załączniki
7. Transformator kioskowy.JPG
7. Transformator kioskowy.JPG (108.77 KiB) Przejrzano 2035 razy
6. Transformator kioskowy.JPG
6. Transformator kioskowy.JPG (115.29 KiB) Przejrzano 2035 razy
10. Transformator kioskowy.JPG
10. Transformator kioskowy.JPG (98.79 KiB) Przejrzano 2035 razy
9. Transformator kioskowy.JPG
9. Transformator kioskowy.JPG (108.46 KiB) Przejrzano 2035 razy
1. Transformator kioskowy.JPG
fot. Wikipedia Transformator_kioskowy_(kiosk_elektryczny)
1. Transformator kioskowy.JPG (125.98 KiB) Przejrzano 2035 razy
4. Transformator kioskowy.JPG
4. Transformator kioskowy.JPG (41.48 KiB) Przejrzano 2034 razy
3. Transformator kioskowy.JPG
3. Transformator kioskowy.JPG (59.17 KiB) Przejrzano 2034 razy
2. Transformator kioskowy.JPG
2. Transformator kioskowy.JPG (41.02 KiB) Przejrzano 2034 razy

Posty: 14863
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: Karolina Kot » środa 09 sie 2017, 21:22

Opisywany wyżej transformator uchwyciłam na zdjęciu z maja 2015 roku.
Nie wyglądał wówczas najlepiej:
Maj 2015.JPG
Maj 2015.JPG (78.69 KiB) Przejrzano 2003 razy

Nie jest to jednak jedyny relikt elektryfikacji dawnej Warszawy.
Na kolejny, odrestaurowany transformator natrafimy na Powiślu, u zbiegu ulic Dobrej i Karowej.
Jego zniknięcie (jak się potem okazało - jedynie na czas remontu), wywołało swego czasu niemałe zamieszanie wśród mieszkańców miasta.

Gdzie się podział zabytkowy słup?

Gdzie się podział stuletni kiosk elektryczny z ulicy Karowej? Czytelnicy "Gazety" wszczęli alarm: "Wywieźli zabytek na złomowisko!". Historyczny obiekt trafił jednak w zupełnie inne miejsce.
O jego usunięciu ze skrzyżowania Karowej i Dobrej powiadomili nas zaniepokojeni warszawiacy. Blaszany kiosk z korpusem w formie walca, okrągłym płaskim dachem i kulą na szczycie od stu lat wpisany był w krajobraz tej części Powiśla.

Z wyglądu przypominał słupy ogłoszeniowe, ale miał inne przeznaczenie, związane z początkami elektryfikacji Warszawy we wczesnych latach XX w. W jego środku znajdował się kiedyś transformator elektryczny. Takich kiosków ocalało w stolicy zaledwie kilka. Jeden stoi na Freta, drugi na 11 Listopada, kolejne ustawiono jako eksponaty przed wejściem do Muzeum Techniki i w sąsiedztwie budynku RWE (dawniej RWE Stoen) na Wybrzeżu Kościuszkowskim. Żaden z nich nie pełni już dawnej funkcji. Traktowane są jako zabytki inżynierii miejskiej, choć tylko ten z Wybrzeża figuruje w rejestrze zabytków, reszta jest w ewidencji konserwatora.

Słup z Karowej był z nich wszystkich w najgorszym stanie. Pisaliśmy o tym w "Gazecie" kilkakrotnie. Miał zardzewiały i przechylony korpus. Przy silniejszym wietrze strach było koło niego przechodzić, bo mógł runąć na chodnik. Nie służyło mu oklejanie plakatami, które potem odpadały razem z kawałkami farby i skorodowanej blachy. Do niedawna jego właścicielem była firma RWE.

- Przez półtora roku próbowaliśmy ją nakłonić do wyremontowania tego obiektu, stojącego przecież w przestrzeni publicznej. Firma nie bardzo się do tego kwapiła, więc pani prezydent Warszawy podjęła decyzję o przejęciu słupa przez miasto - mówi Renata Kaznowska, dyrektor Zarządu Terenów Publicznych dzielnicy Śródmieście.

Dwa tygodnie temu miasto i RWE podpisały umowę o nieodpłatnym przekazaniu samorządowi dwóch zabytkowych kiosków energetycznych - na Karowej i Freta. Pierwszy z nich został zdemontowany i przewieziony do pracowni konserwatorskiej Wandy Sienickiej, specjalistki w dziedzinie renowacji zabytków z metalu, znanej m.in. z napraw uszkadzanej przez wandali staromiejskiej Syrenki. Ma ocenić stan słupa i przygotować program jego remontu.

- Mając ten program, ogłosimy przetarg na wykonawcę prac. Chcemy, żeby jeszcze w tym roku słup wrócił na Karową - mówi dyr. Kaznowska, dodając, że zabytek nie stanie dokładnie w tym samym miejscu, ale kilkanaście centymetrów dalej. - Musi być zachowana przepisowa odległość 50 cm od jezdni.

Pod opieką ZTP już wcześniej znalazł się jedyny zachowany w Warszawie XIX-wieczny słup ogłoszeniowy. Stoi na pl. Unii Lubelskiej. Trzy lata temu on też został wyremontowany i odsunięty od jezdni.

Tomasz Urzykowski
15 czerwca 2012
Źródło: warszawa.wyborcza.pl

Zdjęć opisanego tu słupa na razie nie posiadam, bo najzwyczajniej w świecie nie zdążyłam jeszcze do niego dotrzeć. :-)
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14863
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: Karolina Kot » środa 09 sie 2017, 21:39

Kolejny zabytkowy słup trafo typu kioskowego, projektu Williama Lindleya, znajduje się na Wybrzeżu Kościuszkowskim, nieopodal stacji metra.
W tym przypadku, przez specjalnie przygotowane okienka, można zajrzeć do serca metalowego walca.

Lokalizacja
Zdjęcia wykonałam w lipcu 2017 roku.
Załączniki
Stacja trafo (1).JPG
Stacja trafo (1).JPG (35.69 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (3).JPG
Stacja trafo (3).JPG (52.63 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (2).JPG
Stacja trafo (2).JPG (42.99 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (5).JPG
Stacja trafo (5).JPG (47.84 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (4).JPG
Stacja trafo (4).JPG (30.42 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (8).JPG
Stacja trafo (8).JPG (33.78 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (7).JPG
Stacja trafo (7).JPG (56.73 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (6).JPG
Stacja trafo (6).JPG (26.54 KiB) Przejrzano 2003 razy
Stacja trafo (9).JPG
Stacja trafo (9).JPG (28.19 KiB) Przejrzano 2003 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14863
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: Karolina Kot » środa 09 sie 2017, 21:53

Na jeszcze jeden obiekt tego typu natrafimy na Nowym Mieście, przy ulicy Freta, nieopodal domu z numerem 13/15.
Przed remontem przez długi czas służyła jako swoisty słup ogłoszeniowy.
Lokalizacja
Zdjęcia pochodzą z lipca 2017 roku.

O zabytkowych stacjach transformatorowych, których pierwotnie było w stolicy około 1800, a także o historii elektrowni na Powiślu opowiedział mi nasz forumowy moderator, Warschauer44.
Załączniki
Stacja trafo (1).JPG
Stacja trafo (1).JPG (36.76 KiB) Przejrzano 2001 razy
Stacja trafo (4).JPG
Stacja trafo (4).JPG (39.36 KiB) Przejrzano 2001 razy
Stacja trafo (3).JPG
Stacja trafo (3).JPG (52.91 KiB) Przejrzano 2001 razy
Stacja trafo (2).JPG
Stacja trafo (2).JPG (39.83 KiB) Przejrzano 2001 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 640
Rejestracja: poniedziałek 22 cze 2015, 22:45

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: warschauer44 » czwartek 10 sie 2017, 14:31

W temacie - ogłoszenie o przetargu z maja 1945 roku na rozbiórkę kiosków transformatorowych:
Załączniki
Przetarg.jpg
Przetarg.jpg (20.68 KiB) Przejrzano 1981 razy
Obrazek
http://www.panoramio.com/user/4801567

Posty: 1613
Rejestracja: czwartek 12 mar 2015, 15:19

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: Mario » czwartek 10 sie 2017, 21:43

A oto dzisiejsze zdjęcia wspomnianego przez szkieletka zabytkowego słupa z rogu ul. Karowej i Dobrej (vis a vis stoi podobnej wielkości, współczesny słup ogłoszeniowy).
Załączniki
Transformator na ul. Karowej - fot. 4.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 4.JPG (86.21 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 3.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 3.JPG (32.97 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 2.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 2.JPG (54.31 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 1.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 1.JPG (70.95 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 5.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 5.JPG (66.71 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 6.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 6.JPG (89.35 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 9.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 9.JPG (89.65 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 8.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 8.JPG (92.92 KiB) Przejrzano 1952 razy
Transformator na ul. Karowej - fot. 7.JPG
Transformator na ul. Karowej - fot. 7.JPG (87.04 KiB) Przejrzano 1952 razy
Słup ogłoszeniowy na ul. Dobrej - fot. 10.JPG
Słup ogłoszeniowy na ul. Dobrej - fot. 10.JPG (73.25 KiB) Przejrzano 1952 razy

Posty: 640
Rejestracja: poniedziałek 22 cze 2015, 22:45

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: warschauer44 » czwartek 10 sie 2017, 23:07

Niezbyt zrozumiałe jest dla mnie stwierdzenie
(...) zasilające w energię elektryczną miasto Warszawę w latach 1909-(...)

Pierwszy prąd kablami "popłynął" w listopadzie 1904 roku. Układanie kabli rozpoczęto w 1903 roku w czerwcu/lipcu. Kiosków transformatorowych zamierzano na początku ustawić 100, były one wytwarzane w Berlinie. W lipcu 1903 roku, rozpoczęto ich ustawiane a już pod koniec tego miesiąca ustawiono ich cztery. A więc nie prawdziwe jest stwierdzenie jakoby zasilały w energię miasto dopiero w 1909 roku, no chyba że "ten" transformator w owym roku ustawiono, ale nie sądzę by sporządzający tę tablice miał taką wiedzę - z powodu dość niezłego "przetrzebienia" w wyniku powstania warszawskiego akt elektrowni Warszawskiej.
Obrazek
http://www.panoramio.com/user/4801567

Posty: 14863
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Warszawa - stare transformatory kioskowe

Postautor: Karolina Kot » piątek 11 sie 2017, 19:29

Wygląda na to, że twórcy tabliczek informacyjnych z warszawskich transformatorów są trochę nieprecyzyjni w swoich opisach. ;)
Na obiekcie z Wybrzeża Kościuszkowskiego znajdziemy informację o trzech zachowanych transformatorach kioskowych, a tymczasem na naszym Forum mamy już ich cztery.
I kto wie, czy gdzieś się jakieś kolejne zabytki tego typu nie kryją w zakamarkach stolicy.
Załączniki
Opis.JPG
Opis.JPG (47.11 KiB) Przejrzano 1899 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Zabytkowe elektrownie i stacje transformatorowe”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość