Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 22:07

Wątek ten, dotyczący nagrobnych sygnatur mistrzów kamieniarskich, chciałabym poświęcić cmentarzowi żydowskiemu w Sławkowie (a właściwie w Krzykawce, gdyż teren nekropolii położony jest już na gruntach tej małopolskiej miejscowości).
W kolejnych postach postaram się skatalogować wszystkie podpisy, jakie udało mi się do tej pory odszukać.
Muszę przyznać, iż moje wiosenne poszukiwania na sławkowskim kirkucie były wyjątkowo ciekawe, a zadanie, jakie sobie wyznaczyłam - mocno ułatwione.
A to za sprawą rewelacyjnej książki, wydanej w 2004 roku pod redakcją Leszka Hońdo oraz Dariusza Rozmusa, zatytułowanej "Cmentarze żydowskie w Sławkowie i Dąbrowie Górniczej".
Dzięki tej pozycji mogę zaprezentować nie tylko zdjęcia macew i sygnatur, ale także podać dane osoby, której omawiany nagrobek dotyczy.
Okładka książki.jpg
Okładka książki.jpg (40.87 KiB) Przejrzano 1268 razy

Zapraszam na spacer wśród kamiennych, zabytkowych macew...
Załączniki
Cmentarz żydowski w Krzykawce (1).JPG
Cmentarz żydowski w Krzykawce (1).JPG (110.63 KiB) Przejrzano 1268 razy
Cmentarz żydowski w Krzykawce (2).JPG
Cmentarz żydowski w Krzykawce (2).JPG (98.92 KiB) Przejrzano 1268 razy
Cmentarz żydowski w Krzykawce (4).JPG
Cmentarz żydowski w Krzykawce (4).JPG (108.01 KiB) Przejrzano 1268 razy
Cmentarz żydowski w Krzykawce (3).JPG
Cmentarz żydowski w Krzykawce (3).JPG (91.92 KiB) Przejrzano 1268 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 22:21

Wszystkie sygnatury kamieniarskie, jakie udało mi się odszukać, zapisano w języku hebrajskim. Słabo czytelny podpis rzeźbiarza znajdziemy m.in. na pomniku, pod którym spoczął Elazar Szancer, zmarły w kwietniu 1935 roku, który "rodu po sobie nie zostawił".
Z nieczytelnych literek autorom wyżej wspomnianej książki udało się odtworzyć jedynie dwa słowa "Podwale, Będzin".
Załączniki
Eliezer Chaim Frajbergier (1).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (1).JPG (69.23 KiB) Przejrzano 1257 razy
Eliezer Chaim Frajbergier (2).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (2).JPG (36.32 KiB) Przejrzano 1257 razy
Eliezer Chaim Frajbergier (3).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (3).JPG (46.08 KiB) Przejrzano 1257 razy
Eliezer Chaim Frajbergier (4).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (4).JPG (74.14 KiB) Przejrzano 1257 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 22:28

Grobowiec upamiętniający Sarę Frumet Księską (Księżską), żonę Dow Berisza, zmarłą w październiku 1932 roku, posiada podpis kamieniarski "Kisner, Będzin".
Ta macewa zasługuje na szczególną uwagę. Zachowały się na niej pozostałości oryginalnej polichromii w kolorze złota i czerni.

Żydowskie cmentarze pierwotnie, wbrew pozorom, nie były takie szare. Mieniły się kolorami.
Załączniki
Sara Frumet Księska (1).JPG
Sara Frumet Księska (1).JPG (65.2 KiB) Przejrzano 1256 razy
Sara Frumet Księska (5).JPG
Sara Frumet Księska (5).JPG (42.9 KiB) Przejrzano 1256 razy
Sara Frumet Księska (4).JPG
Sara Frumet Księska (4).JPG (65.99 KiB) Przejrzano 1256 razy
Sara Frumet Księska (3).JPG
Sara Frumet Księska (3).JPG (38.52 KiB) Przejrzano 1256 razy
Sara Frumet Księska (2).JPG
Sara Frumet Księska (2).JPG (70.51 KiB) Przejrzano 1256 razy
Sara Frumet Księska (6).JPG
Sara Frumet Księska (6).JPG (71.73 KiB) Przejrzano 1256 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 22:46

Po sąsiedzku znajduje się pomnik nagrobny, pod którym spoczęła Liba Czerna Goldberg, zmarła w dniu 13 listopada 1931 roku, wieku 75 lat.
Obok tablicy epitafijnej znajdziemy tu inskrypcję z podpisem zakładu kamieniarskiego. W tym przypadku umieszczono także jego adres.
"Kisner, Będzin
Alter Mark 9"

Czyżby trop wiódł na będziński stary rynek?
Załączniki
Liba Czerna Goldberg (1).JPG
Liba Czerna Goldberg (1).JPG (62.03 KiB) Przejrzano 1252 razy
Liba Czerna Goldberg (3).JPG
Liba Czerna Goldberg (3).JPG (62.48 KiB) Przejrzano 1252 razy
Liba Czerna Goldberg (2).JPG
Liba Czerna Goldberg (2).JPG (101.98 KiB) Przejrzano 1252 razy
Liba Czerna Goldberg - sygnatura (2).JPG
Liba Czerna Goldberg - sygnatura (2).JPG (68.69 KiB) Przejrzano 1252 razy
Liba Czerna Goldberg - sygnatura (1).JPG
Liba Czerna Goldberg - sygnatura (1).JPG (43.19 KiB) Przejrzano 1252 razy
Liba Czerna Goldberg - sygnatura (3).JPG
Liba Czerna Goldberg - sygnatura (3).JPG (103.03 KiB) Przejrzano 1252 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 22:58

Dawid Jisachar Pułtorak, zmarły w kwietniu 1929 roku, najwyraźniej pochodził z rodu lewitów, gdyż na jego grobie kamieniarz wyrzeźbił symbol dłoni trzymającej przechylony dzban z wodą, służącą do rytualnego obmycia dłoni kapłanów.
Umieszczona tutaj sygnatura twórcy pomnika również zawiera adres, który różni się jednak numerem posesji.
"Kisner, Będzin
Alter Mark 16"
Załączniki
Dawid Jisachar Pułtorak (1).JPG
Dawid Jisachar Pułtorak (1).JPG (52.19 KiB) Przejrzano 1243 razy
Dawid Jisachar Pułtorak (2).JPG
Dawid Jisachar Pułtorak (2).JPG (85.85 KiB) Przejrzano 1243 razy
Dawid Jisachar Pułtorak (3).JPG
Dawid Jisachar Pułtorak (3).JPG (89.92 KiB) Przejrzano 1243 razy
Dawid Jisachar Pułtorak (4).JPG
Dawid Jisachar Pułtorak (4).JPG (109.59 KiB) Przejrzano 1243 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 23:11

Jehuda Dawid Hendler, syn Chaima, zmarł w kwietniu 1939 roku, w wieku 75 lat.
To jedna z najmłodszych macew. Wykonał ją tuż przed II Wojną Światową dobrze znany nam już zakład kamieniarski z Będzina, którego właścicielem był Josel Kisner.
Załączniki
Jehuda Dawid Hendler (1).JPG
Jehuda Dawid Hendler (1).JPG (71.59 KiB) Przejrzano 1238 razy
Jehuda Dawid Hendler (2).JPG
Jehuda Dawid Hendler (2).JPG (69.86 KiB) Przejrzano 1238 razy
Jehuda Dawid Hendler (3).JPG
Jehuda Dawid Hendler (3).JPG (82.55 KiB) Przejrzano 1238 razy
Jehuda Dawid Hendler (5).JPG
Jehuda Dawid Hendler (5).JPG (68.07 KiB) Przejrzano 1238 razy
Jehuda Dawid Hendler (4).JPG
Jehuda Dawid Hendler (4).JPG (67.21 KiB) Przejrzano 1238 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 23:17

Bezimienny grób, bezimienna sygnatura kamieniarska.
Być może to zły trop, ale podobne, ceramiczne tabliczki, pochodzące z firmy H. Haskel, zauważyć można na kirkucie w Czeladzi.
Załączniki
Bezimienny (1).JPG
Bezimienny (1).JPG (125.39 KiB) Przejrzano 1231 razy
Bezimienny (2).JPG
Bezimienny (2).JPG (91.42 KiB) Przejrzano 1231 razy
Z cmentarza żydowskiego w Czeladzi.jpg
Z cmentarza żydowskiego w Czeladzi.jpg (58.58 KiB) Przejrzano 1231 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 23:40

Eliezer Chaim Frajbergier zmarł w styczniu 1939 roku, w wieku 54 lat.
Na jego grobie znajdziemy podpis wykonawcy macewy: "Josel Kisner".
Załączniki
Eliezer Chaim Frajbergier (1).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (1).JPG (77 KiB) Przejrzano 1224 razy
Eliezer Chaim Frajbergier (2).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (2).JPG (68.31 KiB) Przejrzano 1224 razy
Eliezer Chaim Frajbergier (3).JPG
Eliezer Chaim Frajbergier (3).JPG (68.12 KiB) Przejrzano 1224 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 23:47

Chanoch Henoch Mekelberg, zmarły w marcu 1939 roku.
Kolejna sygnatura "Kisner, Będzin".
Załączniki
Chanoch Henoch Mekelberg (1).JPG
Chanoch Henoch Mekelberg (1).JPG (70.87 KiB) Przejrzano 1223 razy
Chanoch Henoch Mekelberg (3).JPG
Chanoch Henoch Mekelberg (3).JPG (136.78 KiB) Przejrzano 1223 razy
Chanoch Henoch Mekelberg (6).JPG
Chanoch Henoch Mekelberg (6).JPG (51.1 KiB) Przejrzano 1223 razy
Chanoch Henoch Mekelberg (5).JPG
Chanoch Henoch Mekelberg (5).JPG (87.59 KiB) Przejrzano 1223 razy
Chanoch Henoch Mekelberg (4).JPG
Chanoch Henoch Mekelberg (4).JPG (65.92 KiB) Przejrzano 1223 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14343
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krzykawka - sygnatury kamieniarzy na cmentarzu żydowskim

Postautor: Karolina Kot » piątek 09 cze 2017, 23:54

Cwi Hirsz Ryng, krawiec pochodzący z Żarek, zmarł w lipcu 1936 roku. Na jego nagrobku zachowały się ślady złoceń oraz sygnatura zakładu kamieniarskiego "Josel Kisner, Alter Mark".
Załączniki
Cwi Hirsz Ryng (1).JPG
Cwi Hirsz Ryng (1).JPG (62.17 KiB) Przejrzano 1222 razy
Cwi Hirsz Ryng (7).JPG
Cwi Hirsz Ryng (7).JPG (56.19 KiB) Przejrzano 1222 razy
Cwi Hirsz Ryng (4).JPG
Cwi Hirsz Ryng (4).JPG (75.32 KiB) Przejrzano 1222 razy
Cwi Hirsz Ryng (3).JPG
Cwi Hirsz Ryng (3).JPG (50.85 KiB) Przejrzano 1222 razy
Cwi Hirsz Ryng (2).JPG
Cwi Hirsz Ryng (2).JPG (84.4 KiB) Przejrzano 1222 razy
Cwi Hirsz Ryng (5).JPG
Cwi Hirsz Ryng (5).JPG (81.12 KiB) Przejrzano 1222 razy
Cwi Hirsz Ryng (6).JPG
Cwi Hirsz Ryng (6).JPG (108.49 KiB) Przejrzano 1222 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Cmentarze żydowskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość