Świerklaniec - Stary Zamek

Posty: 18666
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Świerklaniec - Stary Zamek

Postautor: Karolina Kot » środa 22 lut 2017, 21:51

Temat pozwolę sobie zamieścić w dziale poświęconym archeologii, gdyż z murowanej fortyfikacji pozostało tak niewiele, że obecnie przypomina ona sobą raczej grodzisko, niż zamek.

W Świerklańcu, na skraju dobrze znanego turystom parku, tuż przy ulicy Parkowej, znajdują się pozostałości po starym zamku. Został on założony w średniowieczu, na tzw. surowym korzeniu (co oznacza, że wcześniej nie było tam innej budowli obronnej), na otoczonej wodą wyspie. W XIII wieku jego właścicielem był książę piastowski Kazimierz II, a po nim jego syn Władysław. W 1369 roku zamek świerklaniecki otrzymał w spadku książę Konrad II Oleśnicki.
Początkowo budowla w większej części była wykonana z drewna dębowego, a murowane były jedynie eliptyczny mur obwodowy oraz piwnice (obiekt miał kształt wydłużonego owalu, przypominał pod tym względem kształtem inne zachowane do dziś zamki piastowskie). Warownia posiadała zwodzony most, a fosę zaopatrzono w drewniano - ziemne umocnienia, nie zachowane do dziś.
Fosę, zasilaną doprowadzanymi kanałem wodami pobliskiej Brynicy, dodatkowo ufortyfikowano sterczącą z dna palisadą z ostro zakończonych pali.

Na początku XVI wieku kolejny właściciel warowni, książę opolski Jan II Dobry przebudował ją, zastępując pierścień wału ceglanym murem obwodowym. Po bezpotomnej śmierci Jana zamek przejął margrabia brandenburski Jerzy Hohenzollern, a w roku 1618 posiadłość przeszła na własność rodziny Henckel von Donnersmarck, która zarządzała nim do czasów II Wojny Światowej, przeprowadzając liczne modernizacje, remonty i przebudowy. Najbardziej zakrojona z nich, mająca miejsce w połowie XIX wieku, nadała murom obiektu styl neogotyku angielskiego. W efekcie dawny piastowski zamek, zwany "Kamiennym Domem", zaczął przypominać raczej luksusową rezydencję pałacową, niż wiekową warownię obronną.
Niezależnie od tego rodzina Donnersmarck wybudowała w głębi parku drugi, o wiele bardziej znany i reprezentacyjny pałac, zwany "Małym Wersalem", także już nieistniejący.

Niestety, II Wojna Światowa przyniosła kres świetności Świerklańca. Zamek został zniszczony - prawdopodobnie przez Rosjan - w 1945 roku. Opuszczony, porzucony i znienawidzony jako "mienie poniemieckie" ulegał z roku na rok dalszej destrukcji. Wrogiego nastawienia do ruin nie zmieniły nawet ekspertyzy archeologiczne, wyraźnie wskazujące na celowość zachowania bezcennych, gotyckich fragmentów dawnego zamku piastowskiego.
Ostatecznie pozostałości murów wysadzono w powietrze we wrześniu 1962 roku, pomimo sprzeciwów Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz istniejących planów odbudowy obiektu.
Do dziś zachowały się doskonale czytelne relikty pochodzącej z okresu średniowiecza, wypełnionej wodą fosy, obu mostów zamkowych oraz fragmenty murów, w tym tych średniowiecznych.

Źródło informacji: Jarosław Aleksander Krawczyk i Arkadiusz Kuzio - Podrucki "Śląskie Zamki i Pałace Donnersmarcków"
Lokalizacja
Zdjęcia wykonałam w lutym 2017 roku.
Załączniki
Widok ogólny (1).JPG
Widok ogólny (1).JPG (66.17 KiB) Przejrzano 5985 razy
Widok ogólny (2).JPG
Widok ogólny (2).JPG (68.84 KiB) Przejrzano 5985 razy
Widok ogólny (3).JPG
Widok ogólny (3).JPG (67.93 KiB) Przejrzano 5985 razy
Widok ogólny.JPG
Widok ogólny.JPG (115.15 KiB) Przejrzano 5985 razy
Rekonstrukcja obiektu z tablicy informacyjnej.JPG
Rekonstrukcja obiektu z tablicy informacyjnej.JPG (60.48 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pozostałości fosy (3).JPG
Pozostałości fosy (3).JPG (125.3 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pozostałości fosy (2).JPG
Pozostałości fosy (2).JPG (109.88 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pozostałości fosy (1).JPG
Pozostałości fosy (1).JPG (112.11 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pozostałości fosy.JPG
Pozostałości fosy.JPG (102.65 KiB) Przejrzano 5985 razy
Fosa.JPG
Fosa.JPG (126.49 KiB) Przejrzano 5985 razy
Fragment muru leżący po drugiej stronie fosy - efekt wysadzenia obiektu w powietrze.JPG
Fragment muru leżący po drugiej stronie fosy - efekt wysadzenia obiektu w powietrze.JPG (116.04 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pierwszy most (3).JPG
Pierwszy most (3).JPG (131.72 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pierwszy most (2).JPG
Pierwszy most (2).JPG (126.44 KiB) Przejrzano 5985 razy
Pierwszy most (1).JPG
Pierwszy most (1).JPG (130.9 KiB) Przejrzano 5985 razy
Widok z pierwszego mostu na fosę.JPG
Widok z pierwszego mostu na fosę.JPG (113.39 KiB) Przejrzano 5985 razy
Drugi most (2).JPG
Drugi most (2).JPG (108.51 KiB) Przejrzano 5985 razy
Drugi most (1).JPG
Drugi most (1).JPG (132.33 KiB) Przejrzano 5985 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 18666
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Świerklaniec - Stary Zamek

Postautor: Karolina Kot » środa 22 lut 2017, 22:09

Poza okresem wegetacyjnym na terenie dawnej wyspy zamkowej można nadal bez trudu odszukać zachowane do dziś fragmenty budowli. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują masywne, kamienne mury pochodzące z najstarszej części zamku.

Jak wyglądał dawnej ten bardzo interesujący obiekt można zobaczyć na zdjęciach umieszczonych na tablicy informacyjnej, znajdującej się nieopodal drugiego z mostów.
Załączniki
Pozostałości Starego Zamku (2).JPG
Pozostałości Starego Zamku (2).JPG (68.53 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (1).JPG
Pozostałości Starego Zamku (1).JPG (72.84 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (6).JPG
Pozostałości Starego Zamku (6).JPG (115.4 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (5).JPG
Pozostałości Starego Zamku (5).JPG (117.74 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (4).JPG
Pozostałości Starego Zamku (4).JPG (117.41 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (3).JPG
Pozostałości Starego Zamku (3).JPG (120.93 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (8).JPG
Pozostałości Starego Zamku (8).JPG (116.72 KiB) Przejrzano 5982 razy
Pozostałości Starego Zamku (7).JPG
Pozostałości Starego Zamku (7).JPG (116.83 KiB) Przejrzano 5982 razy
Najstarsze relikty murów zamkowych (1).JPG
Najstarsze relikty murów zamkowych (1).JPG (110.45 KiB) Przejrzano 5982 razy
Najstarsze relikty murów zamkowych (2).JPG
Najstarsze relikty murów zamkowych (2).JPG (116.79 KiB) Przejrzano 5982 razy
Najstarsze relikty murów zamkowych (6).JPG
Najstarsze relikty murów zamkowych (6).JPG (122.61 KiB) Przejrzano 5982 razy
Najstarsze relikty murów zamkowych (5).JPG
Najstarsze relikty murów zamkowych (5).JPG (118.74 KiB) Przejrzano 5982 razy
Najstarsze relikty murów zamkowych (4).JPG
Najstarsze relikty murów zamkowych (4).JPG (118.37 KiB) Przejrzano 5982 razy
Najstarsze relikty murów zamkowych (3).JPG
Najstarsze relikty murów zamkowych (3).JPG (114.87 KiB) Przejrzano 5982 razy
Stary Zamek na dawnej pocztówce.jpg
Stary Zamek na dawnej pocztówce.jpg (51.02 KiB) Przejrzano 5982 razy
Stary Zamek na rycinie.jpg
Stary Zamek na rycinie.jpg (107.28 KiB) Przejrzano 5982 razy
Stary Zamek na widokówce z lat 20. XX wieku.jpg
Stary Zamek na widokówce z lat 20. XX wieku.jpg (60.86 KiB) Przejrzano 5982 razy
Stary Zamek - zdjęcie ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.jpg
Stary Zamek - zdjęcie ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.jpg (85.51 KiB) Przejrzano 5982 razy
Zamek przed II Wojną Światową (3).JPG
Zamek przed II Wojną Światową (3).JPG (56.06 KiB) Przejrzano 5982 razy
Zamek przed II Wojną Światową (2).JPG
Zamek przed II Wojną Światową (2).JPG (41.11 KiB) Przejrzano 5982 razy
Zamek przed II Wojną Światową (1).JPG
Zdjęcia z tablicy informacyjnej
Zamek przed II Wojną Światową (1).JPG (114.16 KiB) Przejrzano 5982 razy
Ruiny zachowane po roku 1945 (2).JPG
Ruiny zachowane po roku 1945 (2).JPG (66.51 KiB) Przejrzano 5982 razy
Ruiny zachowane po roku 1945 (1).JPG
Ruiny zachowane po roku 1945 (1).JPG (76.6 KiB) Przejrzano 5982 razy
Ruiny zachowane po roku 1945 (3).JPG
Ruiny zachowane po roku 1945 (3).JPG (67.38 KiB) Przejrzano 5982 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 18666
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Świerklaniec - Stary Zamek

Postautor: Karolina Kot » środa 22 lut 2017, 22:24

Zdjęcia wykonane z lotu ptaka ukazują ogrom założenia zamkowego oraz doskonale zachowaną fosę.
A tu mamy nasz zamek zobrazowany na LIDARze.
Załączniki
Stary Zamek (1).jpg
Stary Zamek (1).jpg (97.84 KiB) Przejrzano 5972 razy
Stary Zamek (4).jpg
Stary Zamek (4).jpg (88.82 KiB) Przejrzano 5972 razy
Stary Zamek (2).jpg
Stary Zamek (2).jpg (59.98 KiB) Przejrzano 5972 razy
Stary Zamek (3).jpg
Stary Zamek (3).jpg (99.07 KiB) Przejrzano 5972 razy
Widok w kierunku Małego Wersalu.jpg
Widok w kierunku Małego Wersalu.jpg (75 KiB) Przejrzano 5972 razy
Widok w kierunku Małego Wersalu - lokalizacja.jpg
Widok w kierunku Małego Wersalu - lokalizacja.jpg (75.11 KiB) Przejrzano 5972 razy
Kościół i Mauzoleum z lotu ptaka.jpg
Kościół i Mauzoleum z lotu ptaka.jpg (75.42 KiB) Przejrzano 5972 razy
Fala pilotujący Muninna.JPG
Fala pilotujący Muninna.JPG (65.8 KiB) Przejrzano 5972 razy
Zaznaczono zamek piastowski i drogę do Małego Wersalu.jpg
Zaznaczono zamek piastowski i drogę do Małego Wersalu.jpg (99.63 KiB) Przejrzano 5964 razy
Rekonstrukcja obiektu z tablicy informacyjnej - opis.jpg
Rekonstrukcja obiektu z tablicy informacyjnej - opis.jpg (71.08 KiB) Przejrzano 5962 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 18666
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Świerklaniec - Stary Zamek

Postautor: Karolina Kot » piątek 03 mar 2017, 20:40

Tuż przy zabudowaniach zamku, na otoczonej fosą wyspie, istniał niegdyś jeszcze jeden obiekt - rodowe mauzoleum rodziny Henckel von Donnersmarck. Do dziś zachowały się fundamenty tego grobowca. W tym miejscu spoczęła pierwsza żona hrabiego Guido, o 11 lat starsza od hrabiego Blanka de Paiva.
Prawdopodobnie zginęła ona tragicznie, zaczepiając głową lub szalem o wystające gałęzie drzew podczas konnej przejażdżki po parku (jako oficjalną przyczynę zgonu podano jednak zawał serca - Blanka w chwili śmierci miała 65 lat). Jej zmumifikowane zwłoki sprofanowano w 1945 roku.
Sam Guido wraz z drugą żoną, Kathariną Fürstin Henckel von Donnersmarck, zostali pochowani w kaplicy grobowej obok kościoła pw. Dobrego Pasterza, znajdującego się na terenie świerklanieckiego parku.
Ich doczesnym szczątkom także, niestety, nie dane było spoczywać w spokoju.

Istnieją przypuszczenia, że po dokonanej po wojnie profanacji ktoś pozbierał hrabiowskie kości i pochował nieopodal, na małym cmentarzyku ewangelickim. Czy tak było w istocie nie dowiemy się już prawdopodobnie nigdy.

Lokalizacja mauzoleum
Załączniki
Pozostałości mauzoleum (1).jpg
Pozostałości mauzoleum (1).jpg (90.15 KiB) Przejrzano 5844 razy
Pozostałości mauzoleum (4).jpg
Pozostałości mauzoleum (4).jpg (89.66 KiB) Przejrzano 5844 razy
Pozostałości mauzoleum (3).jpg
Pozostałości mauzoleum (3).jpg (87.52 KiB) Przejrzano 5844 razy
Pozostałości mauzoleum (2).jpg
Pozostałości mauzoleum (2).jpg (85.83 KiB) Przejrzano 5844 razy
Fragment przedwojennej fotografii.jpg
Fragment przedwojennej fotografii.jpg (30.33 KiB) Przejrzano 5844 razy
Blanka de Paiva.jpg
Źródło: blog Ciekawostki z Tarnowskich Gór
Blanka de Paiva.jpg (71.75 KiB) Przejrzano 5844 razy
Świerklaniec pod koniec XIX wieku..jpg
Świerklaniec pod koniec XIX wieku..jpg (120.33 KiB) Przejrzano 5842 razy
Świerklaniec pod koniec XIX wieku.jpg
Świerklaniec pod koniec XIX wieku.jpg (120.29 KiB) Przejrzano 5842 razy
Mauzoleum.jpg
Mauzoleum.jpg (120.51 KiB) Przejrzano 5699 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 18666
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Świerklaniec - Stary Zamek

Postautor: Karolina Kot » piątek 01 mar 2019, 21:05

I jeszcze taka ciekawostka: do dziś zachowała się pochodząca z roku 1876 ozdobna brama i fragment ogrodzenia nieistniejącego założenia pałacowego w Świerklańcu. Co prawda obiekt ten związany był raczej z Małym Wersalem, czyli nieistniejącym pałacem, niż ze starym zamkiem, jednak chyba warto o nim w tym temacie wspomnieć.
Zespół bramny, wykonany według projektu Hectora Lefuela, decyzją ówczesnych władz rozebrano i w roku 1958 przeniesiono do Chorzowa, do Ogrodu Zoologicznego, gdzie znajduje się do dziś.
Załączniki
Brama ze Świerklańca (1).jpg
Brama ze Świerklańca (1).jpg (91.47 KiB) Przejrzano 2373 razy
Brama ze Świerklańca (2).jpg
Brama ze Świerklańca (2).jpg (96.79 KiB) Przejrzano 2373 razy
Brama ze Świerklańca (3).jpg
Brama ze Świerklańca (3).jpg (31.6 KiB) Przejrzano 2373 razy
Brama ze Świerklańca (4).jpg
Brama ze Świerklańca (4).jpg (86.4 KiB) Przejrzano 2373 razy
Brama ze Świerklańca (7).jpg
Brama ze Świerklańca (7).jpg (44.61 KiB) Przejrzano 2373 razy
Brama ze Świerklańca (6).jpg
Brama ze Świerklańca (6).jpg (68.47 KiB) Przejrzano 2373 razy
Brama ze Świerklańca (5).jpg
Brama ze Świerklańca (5).jpg (64.54 KiB) Przejrzano 2373 razy
Archiwalne zdjęcie Małego Wersalu.jpg
Archiwalne zdjęcie Małego Wersalu.jpg (99.98 KiB) Przejrzano 2373 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 18666
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Świerklaniec - Stary Zamek

Postautor: Karolina Kot » piątek 01 mar 2019, 21:10

W Świerklańcu pozostał jednak fragmenty starego ogrodzenia. Można go obejrzeć od strony ulicy Parkowej, znajduje się obok Urzędu Stanu Cywilnego:
Załączniki
Brama Świerklaniec.jpg
Brama Świerklaniec.jpg (89.76 KiB) Przejrzano 2371 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo śląskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość