Pierzchów - eratyk ze zlodowacenia krakowskiego

Głazy narzutowe, skałki, wywierzyska itp.
Posty: 1631
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Pierzchów - eratyk ze zlodowacenia krakowskiego

Postautor: Franek D. » czwartek 22 paź 2015, 15:26

W Pierzchowie (gm. Gdów woj. małopolskie) w przysiółku Pierzchowiec, u stóp kopca Jana Henryka Dąbrowskiego, kilkanaście lat temu posadowiono wielki głaz polodowcowy. Olbrzym jest jedynym pomnikiem przyrody nieożywionej na terenie Ziemi Gdowskiej. Jego pierwotne stanowisko znajdowało się w korycie rzeki Raby. Z wystającego ponad wodę olbrzymiego kamienia, chłopaki z Nieznanowic i Wieńca skakali na główkę. Czasami tylko podpływali w pobliże głazu, by napatrzyć się z bliska, jak na jego cielsku opala swe zgrabne ciało blond dziewczyna z sąsiedniego Pierzchowa.
Wystający z wody kolos co jakiś czas był powoli przetaczany podczas wielkich powodzi.
Utopiony w korycie Raby głaz narzutowy „eratyk” stanowił dowód na zasięg największego ze zlodowaceń plejstoceńskich. 500 tys. lat temu, wielki lądolód, nazwany dziś glacjałem krakowskim lub południowopolskim, przykrył swoim cielskiem prawie całą Polskę. Jego czoło opierało się o próg Karpat i Sudetów. Gruba na 1 km, masa lodu, wędrowała kilka cm na dobę i niosła w sobie wydarte ze Skandynawii olbrzymie rodzynki z czerwonego granitu, nazywanego w Finlandii "rapakiwi". Zabarykadowane górami cielsko lądolodu, przez tysiąclecia topiło się w cieple południa Polski, osadzając gliny moreny czołowej i wypluwając głazy narzutowe. Po ociepleniu się klimatu, rzeki płynące z gór rozmyły morenę, zostawiając jedynie głazy.

Potężny głaz narzutowy w Pierzchowie, ma godną do przytoczenia historię wyrwania oraz pozostawienia go w innym, nieco odległym od pierwotnego legowiska miejscu.
Ten 26 tonowy olbrzym z czerwonego granitu skandynawskiego, w 2003 r. został wydobyty na brzeg, przy pomocy dźwigów Fadroma, przez 39 Pułk Inżynieryjno – Budowlany. Miało to związek z obchodzonym właśnie 750-leciem nadania praw miejskich Bochni. Wtedy to padł pomysł, by głaz z Raby k. Pierzchowa przenieść do Bochni i ustawić go w Rynku jako obelisk pod tablicę upamiętniającą ową rocznicę.

Wtedy też, w mieszkańcach Pierzchowa, Nieznanowic i Wieńca obudziła się lokalna jedność społeczna.
Kończące właśnie pracę wydobywczą wojsko, zostało otoczone z trzech stron przez kilkanaście traktorów z odpowiednim sprzętem rolniczym i na skutek intensywnego z ich strony ataku, zepchnięte ku rzece. Na brzegu Raby doszło do próby sił. Widząc przewagę militarną miejscowych rolników, żołnierze Wojska Polskiego wycofali się z otaczającego ich kotła, pozostawiając co dopiero wydobyty głaz na kamieńcu.

Staraniem mieszkańców Pierzchowa, z dumą przetransportowano uratowany głaz „pomnik przyrody nieożywionej” na nowe miejsce, pod kopiec.
Załączniki
Pierzchowiec fot. 1.JPG
Pierzchowiec fot. 1.JPG (36.35 KiB) Przejrzano 2477 razy
Pierzchowiec fot. 2.JPG
Pierzchowiec fot. 2.JPG (60.46 KiB) Przejrzano 2477 razy
Pierzchowiec fot. 3.JPG
Pierzchowiec fot. 3.JPG (106.54 KiB) Przejrzano 2477 razy
Pierzchowiec fot. 4.JPG
Pierzchowiec fot. 4.JPG (81.02 KiB) Przejrzano 2477 razy
Pierzchowiec fot. 5.JPG
Pierzchowiec fot. 5.JPG (63.35 KiB) Przejrzano 2477 razy

Posty: 1631
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Pierzchów - eratyk ze zlodowacenia krakowskiego

Postautor: Franek D. » sobota 31 paź 2015, 10:59

Wkrótce po opisanym wyżej wyczynie, kolejnym staraniem mieszkańców Pierzchowa było posadowienie w centrum wsi następnego eratyka. Ten mniejszy głaz narzutowy został wydobyty z łożyska Raby podczas eksploatacji żwiru. Obecnie zdobi środek skrzyżowania dróg. Głaz ten nie został uznany za pomnik przyrody.
Załączniki
Głaz w Pierzchowie.JPG
Głaz w Pierzchowie.JPG (89.9 KiB) Przejrzano 2405 razy

Posty: 1631
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Pierzchów - eratyk ze zlodowacenia krakowskiego

Postautor: Franek D. » wtorek 19 cze 2018, 08:54

Pierzchowski pomnik przyrody nieożywionej w nowej roli :
https://www.gdow.pl/aktualnosci/ku-pamieci.html poniedziałek, 18 czerwca 2018 r., Kultura "Ku pamięci":
Pamiątką pozostanie z pewnością tablica osadzona w kamieniu, na której zostały wykute następujące słowa „W 200. rocznicę śmierci gen. Jana Henryka Dąbrowskiego oraz 100. rocznicę Odzyskania Niepodległości - Mieszkańcy Gminy Gdów.”
Załączniki
35515270_1782338421851866_6901342266565066752_n.jpg
https://www.facebook.com/pg/GminaGdow/photos/?tab=album&album_id=1782321555186886
35515270_1782338421851866_6901342266565066752_n.jpg (124.08 KiB) Przejrzano 252 razy
35687060_1782331221852586_7105945386035970048_n.jpg
https://www.facebook.com/pg/GminaGdow/photos/?tab=album&album_id=1782321555186886
35687060_1782331221852586_7105945386035970048_n.jpg (83.47 KiB) Przejrzano 252 razy
35649124_1782334991852209_6277668635288797184_n.jpg
https://www.facebook.com/pg/GminaGdow/photos/?tab=album&album_id=1782321555186886
35649124_1782334991852209_6277668635288797184_n.jpg (110.63 KiB) Przejrzano 252 razy


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Pomniki przyrody nieożywionej”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość