Żydzi z Gdowa

Posty: 753
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: Żydzi z Gdowa

Postautor: Markot Roman » czwartek 11 lip 2019, 18:27

Prawdopodobnie w 1907 roku Kemplerowie kupili od Gelberów gdowski zajazd pod nr 24 w rynku, dzierżawiony w tym czasie przez Arona Dereschewicza. Nie znalazłem aktu tej transakcji, ale rok kupna można wysnuć na podstawie notarialnego skryptu dłużnego z 2 grudnia 1907 roku. Tego dnia oboje Kemplerowie pobrali z Powiatowej Kasy Oszczędności w Myślenicach pożyczkę 4500 koron na 5.5 procent i zobowiązali się zwrócić ją w ciągu 20 lat a nawet i wcześniej w półrocznych ratach po 112 koron i 50 halerzy, płatnych 1 kwietnia oraz 1 października każdego roku. Jednocześnie kredyt ten zastawili swoją realnością w Gdowie, zajazdem pod nr 24, (Lwh 570 – zaginione). Czyli w grudniu 1907 roku byli już właścicielami tego zajazdu, jednak małe zamieszanie sprawia zapis w metryce urodzenia pod nr 144 Dawida, najmłodszego syna Kemplerów, dnia 5 kwietnia 1908 roku. Prawdopodobnie wiosną tego roku, do czasu zakończenia dzierżawy zajazdu przez Dereschewicza mieszkali jeszcze pod nr 144.
Załączniki
Zajazd nr 24.JPG
Zajazd nr 24.JPG (87.8 KiB) Przejrzano 111 razy

Posty: 753
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: Żydzi z Gdowa

Postautor: Markot Roman » czwartek 11 lip 2019, 18:43

Od Towarzystwa dla kredytu hipotecznego i osobistego w Krakowie, Alter Chaim i Feigla Kemplerowie, 13 lutego 1908 roku, za cenę 14 000 koron, nabyli po połowie, dwie połacie lasu z pastwiskami na Kędzierzynce, większy Boczaniec i mniejszą Sicinę. Była to zadłużona przez Fihauserów i wystawiona na licytację, część dóbr tabularnych przynależnych do Fałkowic, (lwh 757). Na Boczańcu kupili parcele nr: pb 31, pgr 78 (pastwisko), 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 706, 707, 708 i 727, na Sicinie: pgr 601/1, 612 (pastwisko) i 617. Na ten zakup Kemplerowie pobrali pożyczkę w wysokości 9 660 koron z wyżej wspomnianego Towarzystwa, stowarzyszenia z ograniczoną poręką. Transakcji dokonali z myślą o szybkiej i zyskownej sprzedaży, sporej części kupionej realności. Bowiem już w lipcu 1908 roku geometra dokonał działu parcel a 3 września spisano w Dobczycach 8 aktów kupna - sprzedaży. I tak: pb 31, pgr 133, 134, 136 i 139 za cenę 1800 koron nabył Szczepan Oleś z Kędzierzynki, pgr 601/3, 601/4, 617/2 za 2530 koron Władysław Kasprzyk z Kędzierzynki, pgr 601/5 za 662 korony i 15 halerzy Jan Majka z Kwapinki, pgr 601/6 za 536 koron i 73 halerze Franciszek Marasek z Kwapinki, pgr 706/1 za 1006 koron i 68 halerzy Józef i Katarzyna Jamkowie z Krzyworzeki, pgr 706/2 i 707/ 3 za 2771 koron i 36 halerzy Andrzej i Wiktoria Obidowiczowie z Krzyworzeki, pgr 707/2 za 1010 koron i 75 halerzy Jan i Marianna Jamkowie z Krzyworzeki, pgr 707/4 za 503 korony Stanisław i Anna Korkowie z Krzyworzeki. Kolejne parcele kędzierzyńskiego lasu pgr 601/7, 601/8, 612/2 i 612/3 za 3245 korony 52 halerze, 11 stycznia 1912 roku kupili Andrzej i Katarzyna Pietruszkowie z Kwapinki. 7 lipca 1916 roku Kemplerowie spłacili ostatecznie dług 12 000 koron zaciągnięty w kredytowych towarzystwach. W 1923, 1926, 1928 roku sprzedawali i wymieniali kolejne parcele na Kędzierzynce.

Alter Chaim Kempler 27 grudnia 1927 roku pożyczył 1500 dolarów od Anny Lichig z Krakowa, kredyt zastawił połową realności na Kedzierzynce. W 1931 roku zadłużył się u Edmunda Lewingera.
Załączniki
Boczaniec na Kedzierzynce.jpg
Boczaniec na Kedzierzynce.jpg (168.46 KiB) Przejrzano 108 razy
Sicina na Kedzierzynce.jpg
Sicina na Kedzierzynce.jpg (208.11 KiB) Przejrzano 108 razy

Posty: 753
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: Żydzi z Gdowa

Postautor: Markot Roman » sobota 13 lip 2019, 15:31

Alter Chaim Kempler liczącą się postać pośród miejscowych, od maja 1898 roku został jednym ze współwłaścicieli gdowskiej bożnicy, jako radny nie zasiadał jednak w gdowskiej gminie. Przede wszystkim był zamożnym szynkarzem i kupcem, w rynku pod nr 24 prowadził zajazd z wejściem od ulicy do obszernych pomieszczeń. Przed wojną w zachodniej części budynku prosperowała cukiernia, we wschodniej sklep ogólnospożywczy. Z tyłu zajazdu pod zadaszeniem stały pojazdy konne. Z archiwalnych map ewidencyjnych wynika, iż zajazd ten Kemplerowie podzieli po połowie, na pb 134/6 i 134/7. Alter Chaim handlował też drzewem pozyskiwanym w kędzierzyńskim lesie, dostarczał go do kopalni w Wieliczce i na budowy domów. Członkowie licznej rodziny, szczególnie kobiety z dziećmi, w trudnym okresie hitlerowskich prześladowań zjechali do Gdowa gdzie mieszkali do czasu zagłady w 1942 roku.

W pamięci gdowskiej społeczności Alter Chaim pozostał jako człowiek posługujący się piękną polszczyzną, życzliwy i przyjacielski. Utrzymywał poprawne relacje z gdowskim proboszczem ks. Janem Smółką, wspierał finansowo ubogich czy miejscową drużynę piłkarską. Nieznane są bliższe okoliczności i data śmierci seniorów, prawdopodobnie Alter, Chaim i Feigla Kemplerowie wywiezieni 22 sierpnia 1942 roku z Gdowa do Wieliczki, zostali rozstrzelani wraz innymi w pobliżu klaśnieńskiego cmentarza.
Załączniki
Feigla i Alter Chaim Kemplerowie.JPG
Feigla i Alter Chaim Kemplerowie.JPG (34.77 KiB) Przejrzano 65 razy
Podzielony zajazd Kemplerów.jpg
Podzielony zajazd Kemplerów.jpg (91.26 KiB) Przejrzano 65 razy

Posty: 753
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: Żydzi z Gdowa

Postautor: Markot Roman » sobota 13 lip 2019, 15:38

Sara, Salomea Kempler, c Altera Chaima po trzech zapowiedziach w styczniu i lutym 1919 roku wyszła za kupca Salomona Kennera urodzonego w Taszycach, s Barucha i Małki. Mieszkali w Krakowie, ich dzieci to: Amalia, Roman i najmłodsza Hermina. Sara Kennerowa z trójką dzieci przesiedliła się do rodzinnego Gdowa, skąd 22 sierpnia 1942 roku przewiezieni do Wieliczki zginęli w KL Bełżec.
Samuel, Zeinwel Kempler, s Altera Chaima uczestnik I wojny światowej, służył Inft. IR nr 58, kompania 8, wg listy strat nr 142 z 15 marca 1915 poległ w dniach 10-15 lutego 1915 roku.
Salomon Kempler, s Altera Chaima w 1912 roku wyemigrował do Nowego Jorku.
Mirel Kempler, c Altera Chaima wyszła za Maurycego Winzelberga, trójka dzieci to: Kalman (Karol), Danusza, (Danuta) i Estera. Mieszkali w Krakowie, Maurycy Winzelberg z synem Kalmanem w 1939 roku wyjechali do Lwowa, w sowieckiej strefie przetrwali wojnę i wrócili do Krakowa. Mirel z córkami do 22 sierpnia 1942 roku przebywała w Gdowie, wywiezione transportem do Wieliczki zginęły w obozie.
Reisela Kempler, c Altera Chaima po trzech zapowiedziach w czerwcu 1923 roku wyszła za Mojżesza Leibela urodzonego w Popędzynie, nieślubnego s Cywie i jej rytualnego męża Jakuba Betteila. Mieszkali w Krakowie, oboje zginęli w holokauście, dwójka ich dzieci, Jakub i Cywie (Cesia) przeżyła wojnę, wyemigrowali do USA, trzecia Loli, (Sara) wywieziona z matką z Gdowa do Wieliczki zginęła w obozie.
Frimet Kempler, c Altera Chaima w Białej (Bielsko-Biała) wyszła za Chiela Schnurra, z 16 letnią córką Dory w sierpniu 1942 roku przebywała w Gdowie, skąd wywiezione do Wieliczki zginęły w obozie.
Rywka Kempler, c Altera Chaima wyszła za Maurycego Grossa, urodzonego w Białej koło Bielska, mieli jedną córkę Heni ur. w 1927 roku. Wszystkich 22 sierpnia 1942 roku wywieziono do Wieliczki a stamtąd do obozu.
Jakub, Ascher Kempler, s Altera Chaima nie ożenił się, mieszkał w Gdowie i zajmował się transportem drewna z kędzierzyńskiego lasu. W 1927 roku był gdowskim delegatem na Zjazd Krajowej Organizacji Sjońskiej. W marcu 1942 roku wieziony z Gdowa przez gestapowca Kletta mógł zostać zabity w drodze do Myślenic lub wysłany do obozu w Oświęcimiu.
Abraham Kempler, s Altera Chaima studiował stomatologię na Uniwersytecie Warszawskim.
Zaś Dawid Kempler, najmłodszy syn Altera Chaima ukończył medycynę na UJ w Krakowie. Obaj przeżyli wojnę dzięki mobilizacji do służby wojskowej w 1939 roku. Ich wojenne i powojenne losy znam tylko z internetowych wpisów, być może ktoś kompetentny opisze je dokładnie.

Gdowianie zapamiętali rodzinę Kemplerów jako ludzi światłych i postępowych, m.in. młodzi chłopcy przyjaźnili się z braćmi Zastawniakami. Grali z nimi w piłkę, później kontaktowali się w Krakowie, a po wojnie mec. Tadeusz Zastawniak został pełnomocnikiem Dawida Kemplera w sprawie zmarłych członków rodziny. W Monitorze Polskim z 28 lutego 1948 roku opublikowano ten oto tekst.

Sąd Grodzki w Dobczycach wszczął na wniosek Dra Dawida Kemplera z Legnicy postępowanie o uznanie za zmarłych:
1) Altera Chaima 2 im. Kemplera, lat 88, urodzonego w Dąbrowie koło Tarnowa,
2) Felgi vel Fani z Rosenbergów Kemplerowej, lat 74 urodzonej w Marszowicach,
3) Mirli z Kemplerów Winzelbergowej, lat 43, córki Altera Chaima i Feigli vel Fani z Rosenbergów.
4) Danusi Winzelberg, lat 21, córki Maurycego i Mirli z Kemplerów, urodzonej w Krakowie
5) Estery vel Tusi Winzelberg lat 11, córki Maurycego i Mirli z Kemplerów, urodzonej w Krakowie.
6) Rozalii vęl Reisli z Kempler6w Leiblowei, recte Betteilowei, lat 55, córki Altera Chaima i Feigel vel Fani z Rosenbergów.
7) Jakuba Leibla, recte Betteila, syna Mojżesza i Rozalii vel Reisel z Kempler6w, lat 19, urodzonego w Krakowie.
8) Cywli Leibel recte Beteil, córki Mojżesza i Rozalii vel Reisli z Kemplerów, lat 17, urodzonej w Krakowie.
9) Loli Leibel, recte Betteil, lat 13, córki Mojżesza i Rozalii vel Reisli z Kemplerów urodzonej w Krakowie.
10) Frydy z Kempler6w Schnurrowej, córki Altera Chaima i Feigli z Rosenberg6w, lat 45, urodzonej w Gdowie.
11) Dory Schnurrównej, lat 16, córki Chiela i Frydy z Kemplerów, urodzonej w Białej koło Bielska.
12) Salomei z Kemplerów Kennerowej, lat 41, córki Altera Chaima i Feigli z Rosenberg6w, urodzonej w Gdowie.
13) Amalii Kennerównej, lat 23, córki Salomona i Salomei z Kempler6w, urodzonej w Krakowie.
14) Romana Kennera, lat 19, syna Salomona i Salomei z Kempler6w, urodzonego w Krakowie.
15) Herminy Kennerównej, lat 13, córki Salomona i Salomei z Kemplerów, urodzonej w Krakowie.
16) Reginy z Kemplerów Grossowej, lat 38, córki Altera Chaima i Feigli z'Rosenbergów, urodzonej w Gdowle.
17) Heni Grossównej, lat 15, córki Maurycego i Reginy z Kempler6w, urodzonej w Białej koło Bielska.
18) Maurycego Grossa, lat 51, urodzonego w Białej koło Bielska.
19) Jakuba vel Janka Kemplera, lat 39, syna Altera Chaima i Feigli vel Fani z Rosenbergów.

Wszystkich zamieszkałych ostatnio w Gdowie, powiat Myślenice. Wymienieni wyżej pd 1-18, wywiezieni zostali w dniu 22 sierpnia 1942 r. z Gdowa do Wieliczki, a stamtąd w zbiorowych transportach Żydów pociągami do obozu śmierci w Bełżcu, gdzie mieli zginąć. Wymieniony zaś wyżej pod 19 Jakub vel Janek Kempler wywieziony został w marcu 1942 r, do Oświęcimia, gdzie miał zginąć. Sąd wzywa wymienionych zaginionych, aby w terminie jednego miesiąca zgłosili się w tutejszym Sądzie, gdyż w przeciwnym razie mogą być uznani za zmarłych. Zarazem wzywa się osoby, posiadające o wymienionych wiadomości, aby w terminie powyższym doniosły o nich Sądowi.
(Nr. sprawy Zg. 15 - 19/47).

I to wszystko co mogłem ustalić o gdowskiej rodzinie Kemplerów.


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo małopolskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość