Krakuszowice - kopiec Krakusa Starszego

Posty: 14850
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Krakuszowice - kopiec Krakusa Starszego

Postautor: Karolina Kot » środa 08 kwie 2015, 20:07

Ludowe przekazy zawsze przyciągały moją uwagę. Czasami bowiem niektóre z nich zawierają w sobie źdźbło prawdy... Żywo zainteresowałam się więc legendą, pochodzącą z rodzinnych stron mojego ojca, z Krakuszowic, wsi położonej w powiecie wielickim, w gminie Gdów.

Głosi ona, iż stary król Krak, założyciel Krakowa, miał dwóch rosłych synów.
Na prośbę schorowanego ojca, obaj ruszyli zgładzić zagrażającego miastu ogromnego smoka.
Po wielu trudach i ciężkich bojach, wspólnymi siłami, odważnym młodzieńcom udało się wreszcie uśmiercić potwora. Podczas powrotu do domu mężczyźni posprzeczali się jednak o zasługi. Żądza władzy i zazdrość młodszego z braci spowodowała, że rzucił się on na starszego, zadając mu śmiertelną ranę. Młodzian skłamał ojcu, że za śmierć brata odpowiedzialny jest zabity potwór (w innej wersji legendy- stado wilków). Na wieść o zgonie pierworodnego syna, król wkrótce także zmarł z żałości. Jego młodszy syn na krótko przejął panowanie w państwie. Szybko bowiem odkryto mroczny sekret nowego władcy - ciało brata poranione nie zębami bestii, a braterskim sztyletem, który jeszcze tkwił w zwłokach. Młodszego syna Kraka skazano na wieczną banicję, starszemu wierni kompani usypali w miejscu, gdzie zginął, wyniosły kopiec - na wieczną pamiątkę.


W północnej części Krakuszowic, na zboczu wzniesienia, wśród pól, widnieje sporych rozmiarów kopiec, gęsto porośnięty drzewami i krzewami. Jego środek przecina, jak rana, głęboki rów, sięgający prawie do podstawy wzgórza i dzielący je na dwie części.
W przeszłości dookoła roztaczał się dworski sad, a nieopodal znajdował się folwark. Po obu ślad nawet nie został.

Kopiec nigdy nie został przebadany archeologicznie.
W 1817 roku dokonano jednak jego pomiarów, podczas których stwierdzono, że wierzchołek uległ naporowi czasu i stopniowo został przypłaszczony, co świadczy o tym, iż sam kopiec, mający obecnie około dziesięciu metrów wysokości, był niegdyś wyższy.
W 1905 roku właściciel pobliskiego majątku ziemskiego, wiedziony marzeniem o odnalezieniu skarbu, przeorał kopiec, dzieląc go na dwie części głębokim wykopem. Zawiedziony tym, że niczego nie znalazł, pozostawił wykop niezasypanym, stąd możemy go oglądać do dziś.

Naukowcy wysuwają tezę, że krakuszowicki kopiec jest w istocie kurhanem ciałopalnym z wczesnej fazy wczesnego średniowiecza. Kurhany takie były bardzo słabo wyposażane w sprzęty, co zwykle skutkuje trudnościami w ustaleniu ich wieku.
Czasem obiekt jest wiązany z Celtami. Niektórzy wierzą w jego znaczenie rytualno - obrzędowe.
Z własnych obserwacji wiem, że na zaoranym polu, po zachodniej stronie kopca, można znaleźć bardzo dużo ułamków ceramiki - nowożytnej (folwark?), późnośredniowiecznej i... wczesnośredniowiecznej!
Można domniemywać, iż istniała tam kiedyś osada.
Wskazane byłoby jednak, w celu potwierdzenia, przeprowadzenie pełnowymiarowych prac wykopaliskowych.
Jedno jest pewne - warto obejrzeć na własne oczy tą tajemniczą, nieprzebadaną dotąd budowlę o nieznanym pochodzeniu i niejasnym przeznaczeniu - być może usypanej dla upamiętnienia zbrodni bratobójstwa.
Być może nie...

Poniżej pozwoliłam sobie zamieścić poniżej skany z pochodzące z Miesięcznika Krajoznawczego PTK "ORLI LOT" (z lutego 1930 roku).
Źródło

Lokalizacja obiektu
Załączniki
Krakuszowice.jpg
Krakuszowice.jpg (55.44 KiB) Przejrzano 2767 razy
Kopiec (1).JPG
Kopiec (1).JPG (67.58 KiB) Przejrzano 2767 razy
Kopiec.JPG
Kopiec.JPG (89.19 KiB) Przejrzano 2767 razy
Kopiec (3).jpg
Kopiec (3).jpg (86.38 KiB) Przejrzano 2767 razy
Kopiec (2).jpg
Kopiec (2).jpg (94.26 KiB) Przejrzano 2767 razy
Krakuszowice -kopiec przed rozkopaniem.JPG
Krakuszowice -kopiec przed rozkopaniem.JPG (19.2 KiB) Przejrzano 2767 razy
Krakuszowice 2.JPG
Krakuszowice 2.JPG (46.83 KiB) Przejrzano 2767 razy
Krakuszowice 1.JPG
Krakuszowice 1.JPG (21.35 KiB) Przejrzano 2767 razy
Krakuszowice 3.JPG
Krakuszowice 3.JPG (31.1 KiB) Przejrzano 2767 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 1683
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Krakuszowice - kopiec Krakusa Starszego

Postautor: Franek D. » środa 08 kwie 2015, 23:22

Piękna legenda zwycięża z głoszoną przez naukowców hipotezą.
Na obszarze pomiędzy Wieliczką a Bochnią, z samoczynnych wypływów solankowych oraz kopanek, już w neolicie pozyskiwano sól. Rozwój warzelnictwa nastąpił w okresie pojawienia się w tym rejonie Celtów - ok. 200 r. p. Chr. Podczas niedawnej budowy A-4, archeolodzy znaleźli żelazne naczynia celtyckie, przeznaczone do warzenia soli. Celtowie handlowali z wieloma ludami Europy i bogacili się. Jako pierwsi na ziemiach polskich zaczęli posługiwać się własnym pieniądzem. Istnieje naukowa hipoteza, że kopce legendarnego króla Kraka, jego córki Wandy, jak również kopiec starszego syna Krakusa w Krakuszowicach, były punktami rytualno- obserwacyjnymi wzniesionymi przez celtyckie elity. Służyły jako kalendarz. Wzajemne położenie (azymut oraz odległość) kopca w Krakuszowicach i grodziska Chełm k/Łapczycy zgadza się ze wzajemnym położeniem krakowskich kopców Krakusa i Wandy. Wschód słońca 1 maja oraz zachód słońca 1 listopada, obserwowany po tym azymucie wyznaczał Celtom (zapewne później też i Wiślanom) dwa największe święta w roku: początek półrocza letniego i początek półrocza zimowego.
Załączniki
Krakuszowice.JPG
Krakuszowice.JPG (52.9 KiB) Przejrzano 2763 razy

Posty: 14850
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krakuszowice - kopiec Krakusa Starszego

Postautor: Karolina Kot » niedziela 28 maja 2017, 03:21

A tak prezentował się kopiec z lotu ptaka w maju 2017 roku. Zdjęcia wykonane zostały przez Chronosa.
Zastanawiałam się wielokrotnie, czy krakuszowicki kurhan nie jest czasem aby średniowiecznym grodziskiem stożkowatym, ale fotografie lotnicze raczej nie przemawiają na korzyść tej teorii. Dla dokładniejszego zobrazowania terenu wypadałoby powtórzyć ujęcia poza sezonem wegetacyjnym.
Załączniki
Kopiec w Krakuszowicach (1).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (1).JPG (125.58 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (2).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (2).JPG (130.43 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (4).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (4).JPG (118.57 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (3).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (3).JPG (119.92 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (8).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (8).JPG (115.51 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (7).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (7).JPG (120.85 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (6).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (6).JPG (123.89 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (5).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (5).JPG (115.62 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (10).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (10).JPG (153.65 KiB) Przejrzano 2063 razy
Kopiec w Krakuszowicach (9).JPG
Kopiec w Krakuszowicach (9).JPG (123.91 KiB) Przejrzano 2063 razy
Widok na Krakuszowice.JPG
Widok na Krakuszowice.JPG (72.58 KiB) Przejrzano 2063 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 1683
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Krakuszowice - kopiec Krakusa Starszego

Postautor: Franek D. » niedziela 28 maja 2017, 10:13

Według archeologów kopiec prawdopodobnie był gródkiem z wczesnego (lub późnego średniowiecza). O jego pochodzeniu świadczą nie tylko znaleziska archeologiczne, ale także wyraźny zarys fosy zachowany wokół przeoranego kopca.
Genezę gródka stożkowatego może również sugerować niezawodny lidar.
Załączniki
Krakuszowice według archeologów.jpg
Krakuszowice według archeologów.jpg (81.88 KiB) Przejrzano 2019 razy
1. Krakuszowice.JPG
1. Krakuszowice.JPG (120.89 KiB) Przejrzano 2019 razy
2. Krakuszowice.JPG
2. Krakuszowice.JPG (105.56 KiB) Przejrzano 2019 razy
3. Krakuszowice.JPG
3. Krakuszowice.JPG (125.64 KiB) Przejrzano 2019 razy
4. Krakuszowice.JPG
4. Krakuszowice.JPG (110.81 KiB) Przejrzano 2019 razy
5. Krakuszowice.JPG
5. Krakuszowice.JPG (111.29 KiB) Przejrzano 2019 razy
Krakuszowice - lidar.jpg
http://mapy.geoportal.gov.pl/
Krakuszowice - lidar.jpg (70.73 KiB) Przejrzano 2019 razy

Posty: 14850
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Krakuszowice - kopiec Krakusa Starszego

Postautor: Karolina Kot » niedziela 28 maja 2017, 18:20

Kłopot w tym, że nawet na LIDARze nie wygląda to jednoznacznie. To nie jest typowa lokalizacja dla gródka stożkowatego, sam obiekt jest rozkopany, a teren wokół wyrównała prowadzona od setek lat orka.
Niestety, obecność otaczającego kopiec wgłębienia niczego nie przesądza. Kurhany zazwyczaj też były otoczone takim rowem ziemnym, powstałym w sposób niejako niezamierzony, w wyniku wybierania ziemi w celu usypania kopca.
Liczyłam na jakieś ciekawe wyróżniki roślinne, ale nie udało się tym razem. Nie ta pora roku. Trzeba będzie jeszcze popróbować. ;)
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo małopolskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość