Będzin - mezuzy i ślady po nich

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Będzin - mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » niedziela 03 maja 2015, 23:20

Na odrzwiach niektórych pożydowskich budynków możemy dostrzec niejednokrotnie tajemnicze wgłębienia.
Są to ślady po umieszczonych w nich pierwotnie mezuzach, czyli podłużnych, niewielkich pojemnikach wykonanych z drewna, metalu lub szkła. W ich wnętrzu zamykano zamknięty w rurkę zwitek pergaminu z naniesionymi dwoma fragmentami Tory.
Mezuza zawieszana jest na futrynach lub odrzwiach domów religijnych Żydów na głębokość dłoni jako dosłowne wypełnienie przykazania danego przez Boga. Powinna znajdować się przy drzwiach wejściowych, umieszczona ukośnie, po prawej stronie, na wysokość 2/3. Musi być przytwierdzona na stałe, najlepiej przybita gwoździami. Zapisane pergaminy sprawdza się co jakiś czas, czy nie zostały one w żaden sposób uszkodzone. W przypadku mezuz w domach czyni się to dwa razy na siedem lat, w miejscach publicznych raz na pięćdziesiąt lat. Przez 30 dni można mieszkać w pomieszczeniu bez mezuzy. Przywieszenie jej poprzedzone jest odpowiednim błogosławieństwem.

- Wikipedia

Mezuzy usuwano w chwili, gdy zamieszkująca budynek żydowska rodzina wyprowadzała się. W czasie II Wojny Światowej opuszczenie dotychczas użytkowanych pomieszczeń miało tragiczny wydźwięk. Najczęściej wiązało się ono z wysiedleniem do getta lub wywózką do obozu koncentracyjnego.
Skośne wgłębienia są dziś więc swego rodzaju bliznami, przypominającymi o tragicznym losie mieszkańców zamieszkujących przedwojenne miejscowości.
Czasem trafi się tu i ówdzie współczesna mezuza, umiejscowiona na drzwiach synagogi, koszernego sklepu lub restauracji.

Jeszcze nie tak dawno wydawało się, że w Będzinie nie zachowały się żadne pamiątki tego typu. Mocno mnie to dziwiło, zwłaszcza wobec faktu, iż 90% mieszkańców centrum miasta było pochodzenia żydowskiego.
Wszystko zmieniło się w 2011 roku, podczas zorganizowanej przez Fundację "Brama Cukermana" wycieczki miejskiej "Śladami 30.000 będzińskich Żydów".
Ku zaskoczeniu (i autentycznej radości!) Karoliny i Piotra Jakoweńko pochwaliliśmy się wówczas znalezionymi w lutym 2011 roku śladami po mezuzach, znajdującymi się w podwórzu kamienicy przy placu 3 Maja 5 oraz na odrzwiach Domu Modlitwy "Mizrachi".

Poniżej zdjęcie z tej pamiętnej wycieczki oraz trzy fotografie z lutego 2011 roku, kiedy to wraz z Conanem przemierzałam podwórka, dokładnie przyglądając się każdej lewej framudze starych drzwi.
Załączniki
Ujawnienie mezuz podczas wycieczki  Śladami 30.000 tysięcy będzińskich Żydów.jpg
Ujawnienie mezuz podczas wycieczki Śladami 30.000 tysięcy będzińskich Żydów.jpg (70.63 KiB) Przejrzano 2845 razy
Poszukiwania mezuz w lutym 2011 roku (1).jpg
Poszukiwania mezuz w lutym 2011 roku (1).jpg (69.89 KiB) Przejrzano 2845 razy
Poszukiwania mezuz w lutym 2011 roku (2).jpg
Poszukiwania mezuz w lutym 2011 roku (2).jpg (57.98 KiB) Przejrzano 2845 razy
Conan Odkrywca.jpg
Conan Odkrywca.jpg (73.21 KiB) Przejrzano 2845 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » niedziela 03 maja 2015, 23:21

Brama kamienicy przy Alei Hugona Kołłątaja, pod numerem 14.
Ślad ten wypatrzył w roku 2013 Fala.

Edycja - dodałam zdjęcia z kwietnia 2016 roku.
Załączniki
Będzin - aleja Hugona Kołłątaja 14.jpg
Będzin - aleja Hugona Kołłątaja 14.jpg (66.06 KiB) Przejrzano 3185 razy
Będzin - aleja Hugona Kołłątaja 14 (1).jpg
Będzin - aleja Hugona Kołłątaja 14 (1).jpg (63.19 KiB) Przejrzano 3185 razy
Na drzwiach dawnego domu modlitwy (2).JPG
Na drzwiach dawnego domu modlitwy (2).JPG (30.88 KiB) Przejrzano 2623 razy
Na drzwiach dawnego domu modlitwy (1).JPG
Na drzwiach dawnego domu modlitwy (1).JPG (54.36 KiB) Przejrzano 2623 razy
Na drzwiach dawnego domu modlitwy (3).JPG
Na drzwiach dawnego domu modlitwy (3).JPG (20.54 KiB) Przejrzano 2623 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » niedziela 03 maja 2015, 23:24

Będzin - synagoga Mizrachi, ulica Ignacego Potockiego 3 (w podwórzu).
Pierwsze zdjęcie pochodzi z roku 2005, dwa kolejne wykonałam dziesięć lat później.
Jak widać dom modlitw zyskał nową, współczesną mezuzę.
Załączniki
Będzin - ul. Ignacego Potockiego 3.JPG
Będzin - ul. Ignacego Potockiego 3.JPG (29.64 KiB) Przejrzano 3185 razy
Synagoga Mizrachi 2015.jpg
Synagoga Mizrachi 2015.jpg (90.06 KiB) Przejrzano 3171 razy
Synagoga Mizrachi 2015 (1).jpg
Synagoga Mizrachi 2015 (1).jpg (79.05 KiB) Przejrzano 3171 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » niedziela 03 maja 2015, 23:25

Będzin - podwórze kamienicy przy placu 3 Maja, pod numerem 5, czyli miejsce, gdzie wszystko się zaczęło.
Dobrze widoczny ślad po mezuzie widoczne znajduje się na parterze, w drzwiach wejściowych do klatki schodowej.
Załączniki
Będzin - Plac 3 Maja 5.JPG
Będzin - Plac 3 Maja 5.JPG (30.71 KiB) Przejrzano 3185 razy
Będzin - Plac 3 Maja 5.jpg
Będzin - Plac 3 Maja 5.jpg (100.83 KiB) Przejrzano 3171 razy
Będzin - Plac 3 Maja 5 (1).JPG
Będzin - Plac 3 Maja 5 (1).JPG (30.41 KiB) Przejrzano 3171 razy
Będzin - Plac 3 Maja 5 (3).jpg
Będzin - Plac 3 Maja 5 (3).jpg (89.18 KiB) Przejrzano 3171 razy
Plac 3 Maja.JPG
Plac 3 Maja.JPG (35.19 KiB) Przejrzano 2828 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » niedziela 11 paź 2015, 21:45

Będzin.
Współczesne mezuzy, znajdujące się w Cafe Jerozolima, przy ulicy Modrzejowskiej.
Załączniki
Współczesne mezuzy z Cafe Jerozolima w Będzinie (1).JPG
Współczesne mezuzy z Cafe Jerozolima w Będzinie (1).JPG (30.34 KiB) Przejrzano 2950 razy
Współczesne mezuzy z Cafe Jerozolima w Będzinie (3).JPG
Współczesne mezuzy z Cafe Jerozolima w Będzinie (3).JPG (30.37 KiB) Przejrzano 2950 razy
Współczesne mezuzy z Cafe Jerozolima w Będzinie (2).JPG
Współczesne mezuzy z Cafe Jerozolima w Będzinie (2).JPG (22.64 KiB) Przejrzano 2950 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » piątek 16 paź 2015, 20:38

Będzin. W Bramie Cukermana, wbrew pozorom, nie zachowało się zbyt wiele śladów znajdujących się tam pierwotnie pudełeczek z fragmentem Tory. Dziś to jedynie zamalowane grubymi pokładami farby, skośnie ustawione na prawej framudze punkciki po mocujących mezuzę gwoździach.
Być może na stolarce wewnątrz mieszkań przetrwało więcej takich znaków.
Oto jeden z tych efemerycznych reliktów:
Załączniki
Ślad po mezuzie I (1).JPG
Ślad po mezuzie I (1).JPG (50.17 KiB) Przejrzano 2933 razy
Ślad po mezuzie I (3).JPG
Ślad po mezuzie I (3).JPG (48.71 KiB) Przejrzano 2933 razy
Ślad po mezuzie I (2).jpg
Ślad po mezuzie I (2).jpg (99.25 KiB) Przejrzano 2933 razy
Ślad po mezuzie I (4).JPG
Ślad po mezuzie I (4).JPG (41.57 KiB) Przejrzano 2933 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » piątek 16 paź 2015, 20:47

Kolejny ślad z Bramy Cukermana jest niemal kompletnie niewidoczny. Być może jest to tak naprawdę kilka śladów.
W tej samej klatce schodowej znajdował się przed II Wojną Światową dom modlitwy.
Załączniki
Ślad po mezuzie II (1).JPG
Ślad po mezuzie II (1).JPG (44.35 KiB) Przejrzano 2911 razy
Ślad po mezuzie II (1)..jpg
Ślad po mezuzie II (1)..jpg (97.05 KiB) Przejrzano 2911 razy
Ślad po mezuzie II (2).JPG
Ślad po mezuzie II (2).JPG (47.41 KiB) Przejrzano 2911 razy
Ślad po mezuzie II (2)..jpg
Ślad po mezuzie II (2)..jpg (94.96 KiB) Przejrzano 2911 razy
Ślad po mezuzie II (3).JPG
Ślad po mezuzie II (3).JPG (48.86 KiB) Przejrzano 2911 razy
Ślad po mezuzie II (4).JPG
Ślad po mezuzie II (4).JPG (29.67 KiB) Przejrzano 2911 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » piątek 16 paź 2015, 20:50

Pozostajemy w będzińskiej Bramie Cukermana. Oto jeden z najlepiej zachowanych śladów po mezuzie, wręcz namacalny - gwoździe pozostały na swoich miejscach.
Załączniki
Ślad po mezuzie III.JPG
Ślad po mezuzie III.JPG (35.23 KiB) Przejrzano 2930 razy
Ślad po mezuzie III..jpg
Ślad po mezuzie III..jpg (73.17 KiB) Przejrzano 2930 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » piątek 16 paź 2015, 20:57

Tuż obok, na tym samym piętrze historycznej kamienicy dostrzegłam kolejny ślad, a raczej ślady.
Bu wydaje mi się, że zachowały się tu relikty po dwóch mezuzach. Ta położona niżej najpewniej została zamontowana wcześniej.
Z czasem wymieniono ją na "nowszy model". Być może to wszystko jest jedynie wytworem mojej wyobraźni.

Edycja: po użyciu latarki wszystko stało się jasne:
Załączniki
Ślad po mezuzie IV (1).JPG
Ślad po mezuzie IV (1).JPG (35.49 KiB) Przejrzano 2923 razy
Ślad po mezuzie IV (3).JPG
Ślad po mezuzie IV (3).JPG (31.9 KiB) Przejrzano 2923 razy
Ślad po mezuzie IV (2).jpg
Ślad po mezuzie IV (2).jpg (70.45 KiB) Przejrzano 2923 razy
W Bramie Cukermana (1).JPG
W Bramie Cukermana (1).JPG (36.23 KiB) Przejrzano 2593 razy
W Bramie Cukermana (4).JPG
W Bramie Cukermana (4).JPG (39.84 KiB) Przejrzano 2593 razy
W Bramie Cukermana (3).JPG
W Bramie Cukermana (3).JPG (42.83 KiB) Przejrzano 2593 razy
W Bramie Cukermana (2).JPG
W Bramie Cukermana (2).JPG (33.4 KiB) Przejrzano 2593 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14866
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Mezuzy i ślady po nich

Postautor: Karolina Kot » wtorek 03 lis 2015, 22:09

Będzin, kamienica Jakuba Wienera, znajdująca się przy ulicy Ignacego Potockiego 1. W podwórzu, na klatce schodowej sąsiadującej z dawnym domem modlitwy "Mizrachi", zauważyłam na starej framudze wejściowych drzwi do mieszkania (może to tylko moja wyobraźnia ?) takie ślady:
Załączniki
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (2).JPG
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (2).JPG (23.87 KiB) Przejrzano 3089 razy
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (1).JPG
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (1).JPG (32.61 KiB) Przejrzano 3089 razy
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (1)..jpg
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (1)..jpg (71.63 KiB) Przejrzano 3089 razy
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (3).JPG
Ślad po mezuzie wna odrzwiach mieszkania w kamienicy Wienera (3).JPG (31.38 KiB) Przejrzano 3089 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Mezuzy i ślady po mezuzach”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 4 gości