Grabownica – wiatrak "holender"

Posty: 14698
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Grabownica – wiatrak "holender"

Postautor: Karolina Kot » wtorek 17 lut 2015, 20:38

We wsi Grabownica, położonej w powiecie kieleckim, w gminie Łopuszno, znajduje się niesamowicie interesujący obiekt.
Trafiłam na niego przypadkiem, wcielając się w "obłędnego rycerza" i - niczym Don Kichot - polując na wiatraki.
Niepotwierdzona informacja zagnała mnie aż pod same niemal Kielce. Oj, warto było...

Drewniany młyn wiatrowy z Grabownicy, o konstrukcji "holendra", zbudowany został w 1920 roku. Chociaż dziś nie posiada już śmigieł, nadal jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
Aktualnie działa w oparciu o napęd elektryczny.
Budynek jest bardzo zadbany, jego przesympatyczny właściciel dba o urządzenia, a w dodatku chętnie udostępnił wnętrze tego pięknego reliktu minionego czasu.
Wyszłam z wiatraka uśmiechnięta, biała od mąki, z gęsią skórką na rękach i nowymi wiadomościami.
DZIĘKUJĘ!

Lokalizacja
Załączniki
Mlyn wiatrowy.jpg
Mlyn wiatrowy.jpg (78.93 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (2).jpg
Mlyn wiatrowy (2).jpg (101.95 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (1).jpg
Mlyn wiatrowy (1).jpg (88.44 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (4).jpg
Mlyn wiatrowy (4).jpg (75.84 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (3).jpg
Mlyn wiatrowy (3).jpg (89.85 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (6).jpg
Mlyn wiatrowy (6).jpg (97.39 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (5).jpg
Mlyn wiatrowy (5).jpg (95.38 KiB) Przejrzano 1667 razy
Mlyn wiatrowy (7).jpg
Mlyn wiatrowy (7).jpg (220.84 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze.jpg
Wnętrze.jpg (112.79 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (1).jpg
Wnętrze (1).jpg (89.62 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (2).jpg
Wnętrze (2).jpg (75.35 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (3).jpg
Wnętrze (3).jpg (63.71 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (6).jpg
Wnętrze (6).jpg (66.4 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (5).jpg
Wnętrze (5).jpg (68.76 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (4).jpg
Wnętrze (4).jpg (63.67 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (7).jpg
Wnętrze (7).jpg (78.44 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (9).jpg
Wnętrze (9).jpg (70.38 KiB) Przejrzano 1667 razy
Wnętrze (8).jpg
Wnętrze (8).jpg (74.82 KiB) Przejrzano 1667 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14698
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Grabownica – wiatrak "holender"

Postautor: Karolina Kot » czwartek 11 paź 2018, 19:57

Próbowałam sobie przypomnieć, gdzie mi się z tymi całymi wiatrakami tak zaczęło i jestem pewna, że "to" stało się właśnie tu, w Grabownicy, w roku 2014, kiedy pan Czesław Ciszek pozwolił mi wdrapać się na samą górę młyna, pokazał, jak wyglądają rolki, na których obraca się czapa holendra i co to jest mlewnik. Nie przypuszczałam wówczas, że kiedyś sama będę obsługiwać wiatrak, ale - jak widać - wciągnęło mnie tamtego dnia na amen. :)
Wiatrak z Grabownicy z młynem wiatrowym ma już niewiele wspólnego, kiedy patrzę teraz na swoje zdjęcia, widzę to doskonale. Uderza w oczy zasklepiony blachą okrągły otwór na wał skrzydłowy oraz razi brak koła palczastego. Jest to obecnie po prostu piętrowa konstrukcja wykorzystywana jako młyn. Ale dobrze, że chociaż tak i oby jak najdłużej!

Poniżej nieco odgrzewany artykuł na temat tego miejsca:

To jeden z ostatnich takich wiatraków. Jeszcze miele

Takie wiatraki praktycznie zniknęły już z wiejskiego krajobrazu. Jeden z nielicznych zachował się jeszcze w Grabownicy, blisko drogi z Łopuszna do Małogoszcza.

To drewniany wiatrak typu holenderskiego. Posiadał ruchomą wieżyczkę ze śmigłami (skrzydłami), którą obracano tak, aby jak najlepiej wykorzystać siłę wiatru. Można go nazwać „Wędrowcem”, ponieważ przywędrował do Grabownicy z Krasocina. Według opisu „Przyrodniczej ścieżki dydaktycznej Klubu 4H Grabownica” zbudował go tam w 1920 r. Stefan Adamski dla swojego syna Bronisława. W 1938 r. ten syn rozebrał wiatrak, przewiózł do Grabownicy i złożył na wzgórzu obok miejsca zwanego Żwirownią.

W latach 50. doprowadzono do niego prąd elektryczny i właściwie przestał być wiatrakiem, bo skrzydła przestały być potrzebne. Już bez nich kupił w 1995 r. obiekt Czesław Ciszek i do dziś wykorzystuje go jako młyn. Od kilku lat miele już tylko zboże na paszę dla zwierząt, zapewnia jednak, że gdyby popyt na mąkę wrócił, może jej mielenie wznowić. Wszystkie niezbędne urządzenia się zachowały i są sprawne.

Ten młyn-wiatrak ma trzy kondygnacje. Zaraz po wejściu rzuca się w oczy przybita do belki tabliczka z napisem: „Palenie policyjnie wzbronione”. Pochodzi z czasów okupacji hitlerowskiej. – Od góry był taki sam napis po niemiecku – wyjaśnia Czesław Ciszek. Opowiada, że w czasie okupacji Niemcy przejęli wiatrak. Bronisław Adamski za mielenie mąki nie tylko na ich potrzeby został wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Udało mu się przeżyć i wrócił do Grabownicy.

Janusz Kędracki
8 lipca 2017
Źródło: kielce.wyborcza.pl
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo świętokrzyskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość