Sosnowiec - cmentarz choleryczno-mariawicki w Milowicach

Posty: 3
Rejestracja: poniedziałek 07 sie 2017, 23:27

Sosnowiec - cmentarz choleryczno-mariawicki w Milowicach

Postautor: Maswerk » wtorek 08 sie 2017, 02:38

Czas temu jakiś, przeglądając stare mapy Sosnowca, uwagę moją przykuł wyblakły napis "Friedhof" umieszczony zaraz obok walcowni Milowice, nieopodal cmentarzyka cholerycznego opisywanego już na tym forum. Zrazu pomyślałem, że musi to być niedawno zlikwidowany cmentarz mariawicki, mieszczący się przy ulicy Plonów. Jednakże po krótkiej analizie okazało się, że lokalizacja owego "odkrycia" absolutnie nie pokrywa się z nieistniejącą już nekropolią mariawicką – jest względem niej przesunięta o ok. 435 metrów na południowy zachód, przy czym warto nadmienić, iż powierzchnia obydwu obiektów się mniej więcej pokrywa (ok. 12 arów). Prześledziwszy szereg map zauważyłem, że cmentarz przy walcowni znika z map w latach 30 ubiegłego wieku – jest to skorelowane z pojawieniem się na nich znanego wszystkim cmentarza mariawickiego przy ulicy Plonów, kilkaset metrów dalej. Postanowiłem podówczas sięgnąć po literaturę przedmiotu – monografię "Sosnowiec: Obraz Miasta i Jego Dzieje" – co ostatecznie rozwiało wszelkie wątpliwości i rzuciło nieco światła na sprawę:

Problemem dla mariawitów była kwestia pochówku zmarłych parafian, gdyż zarządy parafii wszystkich wyznań odmówiły udostępnienia na ten cel swoich cmentarzy. Z tego powodu w 1910 roku rozpoczęto grzebanie zmarłych na cmentarzu cholerycznym w Milowicach, przeniesionym w latach trzydziestych z powodu rozbudowy huty na ulicę Plonów.
źródło: Barciak, A., Jankowski, A. and Nycz, B. (2016). "Sosnowiec: obraz miasta i jego dzieje TOM I". 1st ed. Sosnowiec: Muzeum w Sosnowcu, p.727.

Okazuje się tedy, iż mamy do czynienia nie tylko ze starą, zapomnianą lokalizacją cmentarza mariawickiego, ale również z kolejnym już w Sosnowcu cmentarzem cholerycznym! Obecnie w byłym miejscu spoczynku pierwszych wiernych parafii mariawickiej oraz ofiar epidemii znajduje się najprawdopodobniej parking za biurem zakładowym przy ulicy Generała Stefana Grota-Roweckiego 130. Sam cmentarzyk został po raz pierwszy ujęty na mapie wyrażającej lata 1914-1918. Po raz ostatni widzimy go na mapie z okresu 1924-1939 przy czym plan miasta z roku 1936 zawiera już nową lokalizację cmentarza przy dzisiejszej ulicy Plonów.

_________
Mapy zostały pobrane ze strony http://mapy.orsip.pl/ oraz http://stareplanymiast.pl (mapa "IV")
Załączniki
Screen Shot 2017-08-08 at 01.34.42.png
(I) Lata 1914-1918 / stara lokalizacja cmentarzyka choleryczno-mariawickiego
Screen Shot 2017-08-08 at 01.34.42.png (150.85 KiB) Przejrzano 779 razy
Screen Shot 2017-08-08 at 01.41.33.png
(II) Rok 1926 / stara lokalizacja cmentarzyka choleryczno-mariawickiego
Screen Shot 2017-08-08 at 01.41.33.png (159.29 KiB) Przejrzano 779 razy
Screen Shot 2017-08-08 at 01.51.20.png
(III) Lata 1924-1939 / stara lokalizacja cmentarzyka choleryczno-mariawickiego
Screen Shot 2017-08-08 at 01.51.20.png (156.35 KiB) Przejrzano 779 razy
Screen Shot 2017-08-08 at 01.54.10.png
(IV) Rok 1936 / nowa lokalizacja cmentarzyka mariawickiego
Screen Shot 2017-08-08 at 01.54.10.png (201.68 KiB) Przejrzano 779 razy
Screen Shot 2017-08-08 at 01.59.02.png
(V) Lata 1958-61 / nowa lokalizacja cmentarzyka mariawickiego wraz z nałożeniem granic starej lokalizacji tegoż
Screen Shot 2017-08-08 at 01.59.02.png (165.97 KiB) Przejrzano 779 razy
Screen Shot 2017-08-08 at 02.00.15.png
(VI) Rok 2009 / nałożenie granic starego cmentarzyka choleryczno-mariawickiego na współczesne zdjęcie satelitarne
Screen Shot 2017-08-08 at 02.00.15.png (230.41 KiB) Przejrzano 779 razy

Posty: 14358
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Sosnowiec - cmentarz choleryczno-mariawicki w Milowicach

Postautor: Karolina Kot » wtorek 08 sie 2017, 18:31

Dziękuję za ten wpis! Czyta się go z przyjemnością.
Wiedzieliśmy z Kusmankiem o tym "wędrującym" cmentarzyku, ale jakoś niespieszno było się nam zabrać za to, by to miejsce wreszcie opisać. Głównie dlatego, iż z omawianej w wątku cholerycznej mogiły nic już nie zostało in situ.
Swoją drogą Mariawici nie mieli szczęścia do nekropolii w Sosnowcu. Trafiły im się aż dwie przeprowadzki w historii! :shock:

Sosnowiec posiada dosyć dobrze udokumentowaną historię cholerycznych pochówków. Osobiście znam jeszcze kilka miejsc grzebalnych, w których pochowano ofiary zarazy.
Pierwotnie cmentarzem cholerycznym był kirkut znajdujący się przy ulicy Gospodarczej, zakaźny cmentarz mieścił się także na Pekinie, nieopodal nieistniejącego już Szpitala Pekińskiego (więcej na ten temat: klubzaglebiowski.pl) oraz w okolicy tzw. Kościarni na Starym Sosnowcu.
Miasto jest bardzo ciekawe, pozostało jeszcze wiele miejsc do opisania i niejedna historia do odkurzenia.
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Generał Admin
Posty: 606
Rejestracja: sobota 07 lut 2015, 23:46

Re: Sosnowiec - cmentarz choleryczno-mariawicki w Milowicach

Postautor: kusmanek » wtorek 08 sie 2017, 21:49

Karolina mnie ubiegła ;)
To prawda, kilkukrotnie rozmawialiśmy właśnie o tym miejscu :D
Od siebie dodam jeszcze, iż na którymś z tych cmentarzy pochowano pierwotnie poległych w walce żołnierzy radzieckich. Zapewne chodzi o cmentarz po przenosinach, choć na szkicu zaznaczono lokalizację sprzed.
Wspominałem o tym w wątku o kwaterze w Czeladzi.

czeladz 1945_0.jpg
czeladz 1945_0.jpg (53.83 KiB) Przejrzano 735 razy


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo śląskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość