Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Posty: 192
Rejestracja: sobota 30 cze 2018, 15:29

Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Postautor: Gatoma » niedziela 01 lip 2018, 06:42

W Prandocinie w gmina Słomniki znajduje się jeden z cenniejszych kościołów romańskich w Małopolsce. Jego fundatorem był prawdopodobnie Prandota Stary, protoplasta rodu Odrowążów. Kościół powstał w połowie XII wieku i pierwotnie stanowił część założenia obronnego.

Budowlę wzniesiono z piaskowca. Posiadała jedną nawę krytą stropem oraz dwie absydy. Wschodnia absyda pełniła funkcję prezbiterium a zachodnia wzbogacona została dodatkowo ośmioboczną wieżą i emporami. Wejście główne do kościoła znajdowało się od strony południowej przez ozdobny portal, istniejący do dzisiaj.

Pierwotnie kościół należał do cystersów w Mogile.

Duże zmiany w wyglądzie kościoła przyniósł gotyk. W latach 1480-1490 rozebrano absydę wschodnią a w jej miejsce wzniesiono większe prezbiterium z cegły, zamknięte ścianą prostą i opięte przyporami. Wnętrze nowego prezbiterium zdobiły wewnątrz freski, zachowane częściowo do dzisiaj.

W epoce baroku dobudowano kruchtę i zakrystię, wieżę obniżono i ozdobiono barokowym hełmem.

Przy kościele znajduje się także drewniana dzwonnica z XIX wieku o konstrukcji słupowej.
Załączniki
Prandocin kosciol 1.JPG
widok ogólny
Prandocin kosciol 1.JPG (178.23 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol  2.JPG
fasada
Prandocin kosciol 2.JPG (101.43 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol 3.JPG
elewacja południowa
Prandocin kosciol 3.JPG (154.64 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol 5.JPG
wieża
Prandocin kosciol 5.JPG (77.45 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol 10.JPG
wnętrze
Prandocin kosciol 10.JPG (136.02 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol 11.JPG
fragment fresków
Prandocin kosciol 11.JPG (94.25 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol 14.JPG
zegar słoneczny
Prandocin kosciol 14.JPG (205.28 KiB) Przejrzano 777 razy
Prandocin kosciol 13.JPG
dzwonnica
Prandocin kosciol 13.JPG (147.78 KiB) Przejrzano 777 razy

Posty: 192
Rejestracja: sobota 30 cze 2018, 15:29

Re: Prandocin - kościół św. Jana Chrzciciela

Postautor: Gatoma » niedziela 01 lip 2018, 06:45

Mimo późniejszych zmian, w świątyni zachowało się wiele detali romańskich, odznaczających się wysoki poziomem wykonania. Dobrze widoczny jest fryz arkadkowy i podziały lizenowe, zachował się bogato zdobiony portal uskokowy, ozdobiony plecionką z resztkami polichromii. Widoczne są także ślady zdobień romańskich okien, które zamurowano w okresie baroku, obecnie odtworzone.

Ciekawostka jest, że jedna z kolumn dawnej empory romańskiej stoi obok kościoła, przy schodach i obecnie stanowi podstawę dla krucyfiksu.

Kościół niedawno przeszedł remont i teraz prezentuje się znakomicie :) .
Załączniki
Prandocin kosciol 6.JPG
portal romański
Prandocin kosciol 6.JPG (84.77 KiB) Przejrzano 776 razy
Prandocin kosciol 7.JPG
zwieńczenie portalu
Prandocin kosciol 7.JPG (127.39 KiB) Przejrzano 776 razy
Prandocin kosciol 8.JPG
plecionka z resztkami polichromii
Prandocin kosciol 8.JPG (95.57 KiB) Przejrzano 776 razy
Prandocin kosciol 4.JPG
fryz arkadkowy
Prandocin kosciol 4.JPG (136.09 KiB) Przejrzano 776 razy
Prandocin kosciol 9.JPG
fryz arkadkowy nawy
Prandocin kosciol 9.JPG (101.15 KiB) Przejrzano 776 razy
Prandocin kosciol 12.JPG
kolumna romańska
Prandocin kosciol 12.JPG (126.33 KiB) Przejrzano 776 razy

Posty: 14889
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 02 lip 2018, 21:38

Podczas swojej pierwszej wizyty w Prandocinie, kilka lat temu, na kościół nawet nie spojrzałam, bo pochłonięta byłam poszukiwaniami Cichonki, cholerycznego cmentarzyka.
Kiedy pojawiłam się po raz kolejny, by naprawić swoje niedopatrzenie i zamazać grzech ignorancji, kościół był akurat w remoncie, a w zasadzie w jego końcowym etapie (czerwiec 2017).
Kościół w Prandocinie (1).JPG
Kościół w Prandocinie (1).JPG (62.46 KiB) Przejrzano 722 razy
Kościół w Prandocinie (3).JPG
Kościół w Prandocinie (3).JPG (53.03 KiB) Przejrzano 722 razy
Kościół w Prandocinie (2).JPG
Kościół w Prandocinie (2).JPG (78.44 KiB) Przejrzano 722 razy


Miałam szczęście. Parafianie akurat szykowali się do uroczystości ślubu, Młodych jeszcze z nimi nie było, a goście dopiero zbierali z wolna na parkingu, więc na szybko wparowałam do wnętrza, korzystając z faktu, iż było ono puste.
I - rzecz jasna - stosownie przystrojone.
Zyskałam chwilę czasu, by przyjrzeć się zachowanym fragmentom średniowiecznych polichromii oraz XVII - wiecznemu ołtarzowi, ufundowanemu przez mieszczanina słomnickiego, Macieja Oczko.
Załączniki
Absyda zachodnia od wewnątrz.JPG
Absyda zachodnia od wewnątrz.JPG (47.75 KiB) Przejrzano 722 razy
Ołtarz główny (1).JPG
Ołtarz główny (1).JPG (80.72 KiB) Przejrzano 722 razy
Ołtarz główny (2).JPG
Ołtarz główny (2).JPG (63.54 KiB) Przejrzano 722 razy
Polichromie (5).JPG
Polichromie (5).JPG (38.95 KiB) Przejrzano 722 razy
Polichromie (4).JPG
Polichromie (4).JPG (26.34 KiB) Przejrzano 722 razy
Polichromie (3).JPG
Polichromie (3).JPG (45.99 KiB) Przejrzano 722 razy
Polichromie (2).JPG
Polichromie (2).JPG (44.47 KiB) Przejrzano 722 razy
Polichromie (1).JPG
Polichromie (1).JPG (43.16 KiB) Przejrzano 722 razy
Chór.JPG
Chór.JPG (58.22 KiB) Przejrzano 722 razy
Wnętrze.JPG
Wnętrze.JPG (78.99 KiB) Przejrzano 722 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14889
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Prandocin - kościół św. Jana Chrzciciela

Postautor: Karolina Kot » poniedziałek 02 lip 2018, 21:57

A chwilę potem wpadłam do Prandocina jeszcze raz, bo na zdjęciach Gatomy, zamieszczonych na innym Forum, zobaczyłam to:
Romański portal z resztkami polichromii i zacheuszkiem (1).JPG
Romański portal z resztkami polichromii i zacheuszkiem (1).JPG (40.96 KiB) Przejrzano 721 razy
Romański portal z resztkami polichromii i zacheuszkiem (2).JPG
Romański portal z resztkami polichromii i zacheuszkiem (2).JPG (71.3 KiB) Przejrzano 721 razy
Romański portal z resztkami polichromii i zacheuszkiem (3).JPG
Romański portal z resztkami polichromii i zacheuszkiem (3).JPG (57.21 KiB) Przejrzano 721 razy

- osłonięty spod rusztowań, pięknie odnowiony, romański portal z zachowanym ornamentem z resztką zielonawej polichromii oraz dziwny znaczek, ani chybi będący zacheuszkiem, czyli krzyżykiem konsekracyjnym.
Nie ma to jak pozytywna motywacja. ;)

Okręgów, przypominających zegar słoneczny, naliczyłam na elewacji więcej niż jeden:
Tajemnicze okręgi (3).JPG
Tajemnicze okręgi (3).JPG (43.03 KiB) Przejrzano 721 razy
Tajemnicze okręgi (2).JPG
Tajemnicze okręgi (2).JPG (82.11 KiB) Przejrzano 721 razy
Tajemnicze okręgi (1).JPG
Tajemnicze okręgi (1).JPG (76.36 KiB) Przejrzano 721 razy


A na dobitkę na prezbiterium natrafiłam najprawdopodobniej na moje ulubione dołki pokutne:
Dołki pokutne (2).JPG
Dołki pokutne (2).JPG (99.89 KiB) Przejrzano 721 razy
Dołki pokutne (1).JPG
Dołki pokutne (1).JPG (59.26 KiB) Przejrzano 721 razy


Warto wspomnieć jeszcze o kamiennej kropielnicy, ustawionej nieopodal parkingu i schodów, w sąsiedztwie zaprezentowanej wyżej romańskiej kolumny:
Kropielnica z Prandocina  (1).JPG
Kropielnica z Prandocina (1).JPG (90.12 KiB) Przejrzano 721 razy
Kropielnica z Prandocina  (2).JPG
Kropielnica z Prandocina (2).JPG (85.32 KiB) Przejrzano 721 razy

I pozostaje jeszcze sprawa wojennych nabojów.

Ciekawostek związanych z tym kościołem jest zapewne dużo więcej!
Jednym słowem - Prandocin to miejsce, które absolutnie należy odwiedzić.
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 192
Rejestracja: sobota 30 cze 2018, 15:29

Re: Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Postautor: Gatoma » wtorek 03 lip 2018, 06:10

Dziękuję za tak "bogate" uzupełnienie mojego wątku. Lubię ten kościół i cieszę się, że teraz wygląda naprawdę super. Mimo, że byłam przy nim już kilka razy to nie zauważyłam wielu szczegółów, które ty spostrzegłaś. A już naprawdę zaskoczyłaś mnie pociskami w elewacji i na wieży :o Patrząc na fryz arkadkowy nawet mi przez myśl nie przeszło, że trochę wyżej jest " coś takiego"!. I jeszcze dołki pokutne. W życiu bym ich nie zauważyła!;). Myślę, że będziemy się na tym forum uzupełniać. Ja patrzę na zabytki bardziej ogólnie ty masz z kolei "sokole oko" do detali. Pozdrawiam ;)

Posty: 14889
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Postautor: Karolina Kot » wtorek 03 lip 2018, 07:51

Dołków pokutnych też bym nie zauważyła, gdyby mi "ktoś" wcześniej nie zwrócił uwagi na taki element. Tym "kimś" była nasza forumowa koleżanka, Salomea, będąca z zawodu archeologiem. To właśnie ona opowiedziała nam o tych tajemniczych zagłębieniach, stojąc obok prezbiterium kościoła w Sławkowie. ;)
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 1
Rejestracja: piątek 10 sie 2018, 19:51

Re: Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Postautor: nowakdo » piątek 10 sie 2018, 20:38

Witam. Jako następną ciekawostkę historii kościoła w Prandocinie chcę uzupełnić wątek XII-wiecznej kropielnicy. Otóż: Podczas jednego z remontów kościoła, została ona porzucona przez robotników pod cmentarnym murem i zapomniana. W czasie wakacyjnego pobytu w roku 1996 zauważył ją były mieszkaniec Prandocina obecnie krakowianin Lucjan Nowak i z pomocą syna oraz innych mieszkańców wsi postawił kropielnicę przed wejściem do kościoła. I tak stoi ona aż do dnia dzisiejszego.

Posty: 14889
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Prandocin - kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Postautor: Karolina Kot » piątek 10 sie 2018, 20:50

Nieprawdopodobna historia!
Kropielnica jest bardzo ładna, nic dziwnego, że zwróciła naszą uwagę. Poświeciłam jej nawet osobny wątek na naszym Forum. :)
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo małopolskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość