Grodkowice - pałac Żeleńskich

Posty: 14358
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Grodkowice - pałac Żeleńskich

Postautor: Karolina Kot » piątek 17 lip 2015, 21:34

We wsi Grodkowice, położonej w powiecie wielickim, w gminie Kłaj, znajduje się bardzo ciekawy zabytek - dawny pałac należący do rodziny Żeleńskich.

Wszystko zaczęło się w roku 1623, kiedy to Stanisław Żeleński herbu Ciołek zakupił malowniczą miejscowość Grodkowice, Brzezie oraz kilka pobliskich, mniejszych wsi.
Niebawem jego syn, Marcjan Żeleński, postanowił przenieść się z rodzinnych, podkrakowskich Łuczanowic do Grodkowic, które ojciec podarował mu w spadku i w których zapragnął założyć swoją siedzibę.
Marcjan był niewidomy. Na jego prośbę około 1670 roku wybudowano w Grodkowicach dwór będący dokładnym odzwierciedleniem dawnej siedziby rodowej z Łuczanowic.
Identyczny układ pomieszczeń miał ślepemu szlachcicowi pomagać w poruszaniu się po domu.
Drewniany dwór służył Żeleńskim przez całe pokolenia.
Był świadkiem przejścia pierwotnie kalwińskiej rodziny na katolicyzm w 1828 roku, narodzin wybitnego kompozytora, Władysława Żeleńskiego, a także tragicznej śmierci jego ojca, Marcjana Władysława Żeleńskiego, w roku 1846, podczas krwawej rabacji galicyjskiej.
Wysłużony, ponad dwustuletni budynek został rozebrany dopiero w 1901 roku (niektóre źródła podają rok 1902), gdyż z powodu bardzo złego stanu technicznego nie nadawał się już praktycznie do zamieszkiwania.

W miejscu dworu wzniesiono w roku 1906 piękny, nowoczesny i (przynajmniej z założenia) wygodny pałacyk. Zaprojektował go sam Teodor Talowski, jeden z najbardziej znanych polskich architektów przełomu XIX i XX wieku.
Eklektyczny, piętrowy budynek z czerwonej cegły i kamienia powstał jako istny konglomerat stylów. Znalazły się tu m.in. elementy architektury romantycznej, neorenesansowej, niemieckiego, a także modernizmu.

W pałacu zamieszkał Stanisław Żeleński, brat kompozytora Władysława Żeleńskiego, syn Kamili i zabitego przez chłopów rabacyjnych Marcjana.
Czy mieszkało się w nim dobrze? Okazuje się, że prawdopodobnie
niekoniecznie.
Niezbyt pochlebnie o pałacu wypowiadał się jego ostatni przedwojenny właściciel, Karol Żeleński (wnuk zabitego w czasie rabacji Marcjana i kuzyn Tadeusza Boya-Żeleńskiego):
Pod każdym względem okropny. Zaprojektował go modny architekt Teodor Talowski. Ani pałacyk, ani dwór. Ani jednej werandy od strony słońca.
Panował wtedy kult cienia, chroniono wypieszczoną pod parasolką cerę...
Nowoczesne urządzenia były do niczego. Parowe centralne ogrzewanie grzało przez godzinę... Wodę do zbiornika na domu dostarczał wiatrak, który się psuł, podobnie jak pompa z 25 metrowej studni. Zmorą było światło z gazu benzynowego, lampy kopciły.


Eklektyczne, ciemne i zimne cudo architektury z początku XX wieku otacza rozległy park, w którym znajdziemy piękną fontannę oraz krzyż upamiętniający zabitego podczas rabacji Marcjana Żeleńskiego, postawiony w miejscu jego śmierci przez żonę, Kamilę.
Obok dworu w dobrym stanie zachowały się ponadto budynki gospodarcze: stare obory nadal wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem.
Na uwagę zasługuje także rewelacyjnie wyglądający budynek serowni, który na pierwszy rzut oka przypomina kapliczkę. Niestety, nie jest już użytkowany, a "pyszne sery z Grodkowic" pozostały jedynie wspomnieniem.

W zabytkowym pałacu funkcjonuje dziś klimatyczny hotel i malutka restauracja
Lokalizacja
Załączniki
Stary dwór w Grodkowicach.jpg
Stary dwór w Grodkowicach.jpg (34.47 KiB) Przejrzano 2024 razy
Marcjan i Kamila.jpg
Marcjan i Kamila.jpg (31.25 KiB) Przejrzano 2024 razy
Brama wjazdowa.JPG
Brama wjazdowa.JPG (80.63 KiB) Przejrzano 2024 razy
Od strony bramy wjazdowej - północnej - pałac wygląda... dziwnie.JPG
Od strony bramy wjazdowej - północnej - pałac wygląda... dziwnie.JPG (58.75 KiB) Przejrzano 2024 razy
Od południa.JPG
Od południa.JPG (82.3 KiB) Przejrzano 2024 razy
Od strony wschodniej.JPG
Od strony wschodniej.JPG (59.05 KiB) Przejrzano 2024 razy
Strona zachodnia.JPG
Strona zachodnia.JPG (66.66 KiB) Przejrzano 2024 razy
Pokoje gościnne.JPG
Pokoje gościnne.JPG (87.16 KiB) Przejrzano 2024 razy
Detal architektoniczny.JPG
Detal architektoniczny.JPG (69.2 KiB) Przejrzano 2024 razy
Tablica poświęcona Władysławowi Żeleńskiemu.JPG
Tablica poświęcona Władysławowi Żeleńskiemu.JPG (75.12 KiB) Przejrzano 2024 razy
Wieża.JPG
Wieża.JPG (45.71 KiB) Przejrzano 2024 razy
Tablica poświęcona Tadeuszowi Żeleńskiemu.JPG
Tablica poświęcona Tadeuszowi Żeleńskiemu.JPG (79.49 KiB) Przejrzano 2024 razy
Pałac jak z bajek.JPG
Pałac jak z bajek.JPG (98.38 KiB) Przejrzano 2024 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 14358
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Grodkowice - pałac Żeleńskich

Postautor: Karolina Kot » piątek 17 lip 2015, 21:49

Obok dworu zachowały się budynki gospodarcze. Stare stajnie nadal są wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.
W pobliżu znajdziemy rewelacyjnie wyglądający budynek serowni, który początkowo wzięłam za kapliczkę i dopiero wzmianka o "wyśmienitych serach z Grodkowic" naprowadziła mnie na właściwy trop.
Załączniki
Widok na zabudowania folwarczne.JPG
Widok na zabudowania folwarczne.JPG (59.82 KiB) Przejrzano 2020 razy
Obora.JPG
Obora.JPG (45.81 KiB) Przejrzano 2020 razy
Stajnie.JPG
Stajnie.JPG (43.37 KiB) Przejrzano 2020 razy
Wnętrze z łukowatymi sklepieniami.JPG
Wnętrze z łukowatymi sklepieniami.JPG (38.27 KiB) Przejrzano 2020 razy
Napis na dachu - 1911.JPG
Napis na dachu - 1911.JPG (46.11 KiB) Przejrzano 2020 razy
Serownia.JPG
Serownia.JPG (62 KiB) Przejrzano 2020 razy
Stara serownia.JPG
Stara serownia.JPG (55.87 KiB) Przejrzano 2020 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 141
Rejestracja: sobota 30 cze 2018, 15:29

Re: Grodkowice - pałac Żeleńskich

Postautor: Gatoma » czwartek 26 lip 2018, 10:26

Przedstawiam pałac w szacie jesiennej. Warto wspomnieć, że budynek pałacu otaczał park romantyczny z centralnym klombem i posągiem Goplany. Klomb i posąg zachowały się do dzisiaj. Podobno posąg w czasie wojny został ostrzelany przez Rosjan i ma ślady po kulach. Niestety nie sprawdziłam tego ;) .
Załączniki
Grodkowice palac panorama.JPG
Grodkowice palac panorama.JPG (210.45 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac elewacja tylna.JPG
Grodkowice palac elewacja tylna.JPG (245.22 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac widok z parku.JPG
Grodkowice palac widok z parku.JPG (221.19 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac widok na fasade.JPG
Grodkowice palac widok na fasade.JPG (241.56 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac klatka schodowa na wieze.JPG
Grodkowice palac klatka schodowa na wieze.JPG (158.14 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac wieza.JPG
Grodkowice palac wieza.JPG (178.59 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac figura Goplany.JPG
Grodkowice palac figura Goplany.JPG (173.25 KiB) Przejrzano 258 razy
Grodkowice palac figura w parku.JPG
Grodkowice palac figura w parku.JPG (160.32 KiB) Przejrzano 258 razy

Posty: 14358
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Re: Grodkowice - pałac Żeleńskich

Postautor: Karolina Kot » czwartek 26 lip 2018, 19:34

Gatoma pisze:Podobno posąg w czasie wojny został ostrzelany przez Rosjan i ma ślady po kulach. Niestety nie sprawdziłam tego ;) .

Ja tego też nie sprawdziłam, ale myślę, że da się to w miarę szybko nadrobić. ;)
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 1637
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Grodkowice - pałac Żeleńskich

Postautor: Franek D. » czwartek 26 lip 2018, 21:14

Zamieszczę również swoje zdjęcia - pochodzą z 2011 r.
Załączniki
Grodkowice - rzeźba.JPG
Grodkowice - rzeźba.JPG (104.47 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice  - park.JPG
Grodkowice - park.JPG (93.53 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - rzeźba.jpg
Grodkowice - pałac Żeleńskich - rzeźba.jpg (69.24 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - holl.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - holl.JPG (49.91 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - balustrada klatki schodowej.JPG
Grodkowice - balustrada klatki schodowej.JPG (36.06 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - salon kawowy.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - salon kawowy.JPG (45.97 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - koncert.JPG
Grodkowice - koncert.JPG (40.04 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - Ireneusz Trybulec organizator spotkań kultralnych.JPG
Grodkowice - Ireneusz Trybulec organizator spotkań kultralnych.JPG (40.98 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - koncert tworczości Władysława Żeleńskiego.JPG
Grodkowice - koncert tworczości Władysława Żeleńskiego.JPG (34.33 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - od ogrodu.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - od ogrodu.JPG (111.94 KiB) Przejrzano 242 razy

Posty: 1637
Rejestracja: czwartek 12 lut 2015, 22:58

Re: Grodkowice - pałac Żeleńskich

Postautor: Franek D. » czwartek 26 lip 2018, 21:27

cd. zdjęć z 2011 r.
Na str. http://szczytniki-historia.pl/zelenscy.html podana jest dokładna genealogia Rodu Żeleńscy
Załączniki
Genealogia Żeleńskich.jpg
Genealogia Żeleńskich.jpg (56.79 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - dwór Marcyana Żeleńskiego.JPG
Grodkowice - dwór Marcyana Żeleńskiego.JPG (47.24 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - miejsce śmierci Marcyana Żeleńskiego.JPG
Grodkowice - miejsce śmierci Marcyana Żeleńskiego.JPG (92.97 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - dwór w XIX w..JPG
Grodkowice - dwór w XIX w..JPG (63.97 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - obecni właściciele.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - obecni właściciele.JPG (81.28 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - wejście.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - wejście.JPG (75.29 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - wieża wg Talowskiego.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - wieża wg Talowskiego.JPG (125.54 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - kuchnia.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - kuchnia.JPG (77.5 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - bluszcz.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - bluszcz.JPG (54.47 KiB) Przejrzano 242 razy
Grodkowice - pałac Żeleńskich - cegła i kamień.JPG
Grodkowice - pałac Żeleńskich - cegła i kamień.JPG (69.86 KiB) Przejrzano 240 razy


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo małopolskie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość

 

 

cron