O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Dział ten poświęcony jest opisom całych miejscowości, także tym opuszczonym i już nieistniejącym
Posty: 801
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » czwartek 07 maja 2020, 20:08

Paradoksalnie niewiele wiadomo, by nie powiedzieć, że prawie nic, o losach zajazdu z lat okupacji niemieckiej, kiedy prawdopodobnie jesienią 1944 roku, definitywnie dokonał żywota. Wg niepewnych informacji, ponoć palił się raz, lecz właściciele zdołali odbudować zgorzały dach, podnosząc go. Nową nadbudowę, jakby nawet z oknami dachowymi, potwierdzałoby kiepskiej jakości pogrzebowe zdjęcie z 10 kwietnia 1943 roku. Jest na nim też tajemnicze ogrodzenie wzdłuż krakowskiej drogi. Z kolei na drugim również intrygującym, chyba rok późniejszym zdjęciu, widać kawałek nowo postawionego budynku z dachem przykrytym dachówką. Z tego można wnioskować, że budowla wzniesiona mniej więcej na placu postojowym dawnego zajazdu, jeszcze przed zakończeniem wojny została rozebrana. W sąsiedztwie leżą sterty drewnianych przęseł ogrodzeniowych, może z rozbiórki ulicznego płotu, widocznego na pierwszym zdjęciu. Czy zostało jeszcze coś wapna, pozostawionego w resztkach piwnic ?, chyba nie, ale zdania są podzielone.

Podobnie jak o losie w ostatnich latach istnienia karczmy, tak i o samym Łucjanie Strojnym dzisiejsi gdowianie niewiele pamiętają albo nie chcą mówić. Być może jego rodzina wywodziła się z pobliskich Fałkowic czy Grzybowej. A żonę miał ze Skrzynki k/Dobczyc i czworo dzieci, Kazimierza, Edwardę, Krystynę i Mieczysława, Kazimierz wyjechał do Australii a jedna z córek wyszła za pilota. Strojny przed wojną prowadził także sklep bławatny i skup skór przy krakowskim gościńcu, potem ten dom zakupili Chmielewscy. Na terenie Gdowa posiadał też inne nieruchomości, wyprzedane z czasem przez samego Łucjana Strojnego lub jego spadkobierców.
Załączniki
Widok karczmy od strony krakowskiej drogi 10 kwietnia 1943.jpg
Widok karczmy od strony krakowskiej drogi 10 kwietnia 1943.jpg (24.02 KiB) Przejrzano 432 razy
Tajemncza budowla z lat okupacj.JPG
Tajemncza budowla z lat okupacj.JPG (57.41 KiB) Przejrzano 432 razy

Posty: 7
Rejestracja: niedziela 08 kwie 2018, 21:38

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Tatar » poniedziałek 11 maja 2020, 11:09

Jeśli chodzi o spółkę z Dudzikiem to mogę potwierdzić- tą informację posiadam od syna Łucjana Strojnego. Wspomniany pilot (Antoni Gromadzki), z którym jedna z córek Łucjana (tutaj z moich informacji wynika, że nie miała na imię Edwarda lecz Elżbieta) wzięła ślub zginął w Egipcie podczas wypadku samolotowego podczas opryskiwania pół, w których brał udział. Kazimierz, który wyjechał do Australii zmarł w 2004 roku w Sydney, przez jego "ucieczkę" sporo osób z jego rodziny i znajomych miało problemy co potwierdzały by akta IPN
https://inwentarz.ipn.gov.pl/showDetail ... age=1&url=[|typ=0]
Co do rodziców Łucjana to prawdopodobnie jego ojciec - widoczny na zdjęciu, które przedtem wrzucałem miał warsztat szewski w Warszawie na ul. Wroniej, później znalazł się w Gdowie. Co do samego Łucjana również odczułem jak gdyby ludzie nie bardzo chcieli na ten temat rozmawiać, nie wiem czy był bohaterem jakiegoś skandalu czy czegoś innego lecz rzeczywiście mało informacji można uzyskać od starszych mieszkańców.

Posty: 801
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » czwartek 14 maja 2020, 19:38

Strojni co najmniej od czterech stuleci mieszkają w parafii gdowskiej, pierwsi z nich osiedlili się w Fałkowicach koło dworu na zagrodzie nr 2. Najstarsza metryka urodzeń w 1653 roku notuje Wojciecha i Agnieszkę Strojnych, chrzcili wtedy córkę Agnieszkę. Genealogię Łucjana można udokumentować od Sebastiana Strojnego i żony Katarzyny Kuternogi. Najmłodszy ich syn Maciej ur. w 1808 roku, wyemigrował gdzieś poza Fałkowice i poślubił Łucję Marcak, z niej m. in. Łukasz ur. w 1832-33 roku.

19 letniego Łukasza Strojnego, s Macieja i Łucji Marcak wymienia metryka ślubów na Grzybowej pod nr 86. 22 września 1852 poślubił 25 letnią Katarzynę Piwowarską ze Stadnik 32, c Michała i Elżbiety Hojna, m.in. 21 kwietnia 1864 ur. Wojciech.

Wojciech Strojny, s Łukasza chyba dość młodo opuścił Grzybową, poślubił Agnieszkę Sapeta ? ur. w Żywcu 21 stycznia 1862. Z metryki wynika, iż mieszkali w Warszawie gdzie 1 stycznia lub grudnia 1898 ur. Władysława (nieczytelny zapis w metryce zgonu), 13 grudnia 1900 ur. Łucjan. Ze względu na utrudniony dostęp do gdowskich metryk, nie wiadomo dokładnie kiedy Wojciech Strojny powrócił w rodzinne strony. Wydaje się, że prezentowane zdjęcie wykonane w Krakowie, można datować na 1921-22 rok. W Gdowie mieszkali na Zagaju przy łapanowskiej drodze pod nr 233, Wojciech zmarł 22 sierpnia 1926, w wieku 62 lat, Agnieszka dokładnie 12 lat później, 22 sierpnia 1938, przeżyła 76 lat.
Władysława Strojny, c Wojciecha wyszła za szewca Jana Włudykę, mieszkała z rodzicami, w wieku 46 lat zmarła na gruźlicę 24 lutego 1945.

Natomiast żona Łucjana Strojnego prawdopodobnie nazywała się Łazembska, czwórka ich dzieci urodziła się w Gdowie (brak metryk), jedną z córek zapamiętano jako Edwardę, być może nosiła drugie imię - Elżbieta. Najstarszy syn Kazimierz zaraz po wojnie otwarł w rynku na krótko szynk ze wspólnikiem w pożydowskim w budynku Engländerów pod nr 144. Potem z kilkoma kolegami wyjechał do Jeleniej Góry, w tamtejszej okolicy prowadził chyba nie zawsze czyste interesy, skoro w przebraniu zakonnika musiał uciekać statkiem do Australii w 1949 roku.

Posty: 7
Rejestracja: niedziela 08 kwie 2018, 21:38

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Tatar » piątek 15 maja 2020, 13:19

Jestem pod wrażeniem nie spodziewałem się, że tyle informacji jeszcze uda mi się zdobyć dzięki Wam. Czy jest jakaś informacja umożliwiająca umiejscowienie Sebastiana Strojnego w czasie? Data urodzin, ślubu, śmierci?

Z tych informacji co ja posiadam to Władysława ur. 1 grudnia 1898.
W 1909 roku Wojciech Strojny kupił działkę pod budowę wcześniej wspomnianego domu przy łapanowskiej natomiast wybudowany został prawdopodobnie w okolicach 1920r. Zgadzałoby się pochodzenie żony Wojciecha- Agnieszki, gdyż podobno drzewo na budowę wożone było aż z Żywca (czy to prawda- nie wiem). Dorzucę zdjęcie z wesela siostry Władysławy (Zofii) - być może ktoś rozpozna kogoś więcej niż ja. Fota wykonana prawdopodobnie przed 1942r/ dokładnej daty nie znam obstawiam gdzieś pomiędzy 1928 a 1939.

Wracając do Łucjana i jego żony nazwisko brzmiące podobnie – w moich notatkach „Łazęcka”. Obecnie z dzieci (Kazimierz, Elżbieta/Edwarda, Mieczysław, Krystyna) żyje tylko Mieczysław.
Kazimierz w Australii założył rodzinę gdzie urodził się syn Krzysztof (z obywatelstwem Australijskim), z którym raz udało mi się spotkać. Co do ucieczki Kazimierza posiadałem informację o wyjeździe do Szczecina i ucieczce stamtąd, lecz to może być błędna informacja i może być prawdziwa ta dotycząca Jeleniej Góry.

Kiedyś już pytałem, lecz skoro wspomniany został Jan Włudyka to może jakaś informacja się pojawi- wiadomo skąd pochodził? Wiem, że jest wypisany na pomniku poległych Gdowian oraz że zginał w obozie koncentracyjnym lub podczas przeprowadzki do innego obozu- może ktoś wie coś więcej? Poniżej zdjęcie Władysławy oraz Jana.
Załączniki
Wesele.jpg
Wesele.jpg (66.8 KiB) Przejrzano 279 razy
Jan i Władysława  Włudyka.jpg
Jan i Władysława Włudyka.jpg (77.34 KiB) Przejrzano 279 razy

Posty: 801
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » piątek 15 maja 2020, 17:08

Metryki kościelne są bogatą kopalnią wiedzy genealogicznej i nie tylko, sęk w tym, że niektórzy proboszczowie nieprzychylnym okiem patrzą na zawracającym im głowę lokalnych pasjonatów. Z dobrych czasów, sprzed 2011 roku, mam możliwość wglądu do części niektórych metryk, skąd powyższe informacje. Ale urodzeń i ślubów z Gdowa po 1905 roku nie posiadam, jedynie metryki zgonów. I z nich wyłuskałem jeszcze dodatkową informację w sprawie Strojnych związaną z Włudyką a właściwie Ludwikiem Sroką rodem ze Zręczyc, mężem Marii Włudyka, przypuszczalnie siostry Jana. Mieszkał pod nr 233 i w wieku 33 lat poległ w tym domu 21 stycznia 1945, śmiertelnie raniony odłamkiem szybującego granatu. Ponadto w metryce zgonu Władysławy Włudyka (24 luty 1945), ks. Smółka zapisał, iż jest żoną a nie wdową Jana. Być może wtedy rodzina nie wiedziała jeszcze, że zginął w obozie i liczyła, że wróci. Liczni Strojni i Włudykowie mieszkali w Fałkowicach, Grzybowej, i też innych wsiach, ale na szczegółową genealogię trzeba by poświęcić sporo bezcennego zdrowia i czasu.

Posty: 7
Rejestracja: niedziela 08 kwie 2018, 21:38

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Tatar » poniedziałek 18 maja 2020, 14:35

Dziękuję za zaangażowanie w sprawę. Sprawę Ludwika Sroki znam podobno był jedną z ostatnich w Gdowie ofiar wojny, podobno sprawa miała miejsce podczas "wyzwolenia" Gdowa jak Niemcy się wycofywali. Ludwik był zięciem Jana, Maria- córka Władysławy i Jana.
W spokojniejszych czasach będę musiał zbadać losy Jana Włudyki, niestety nie figuruje w spisie ofiar żadnego ze znanych mi obozów.
Dziękuję jeszcze raz za poświęcony czas i pozdrawiam

Posty: 801
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » poniedziałek 18 maja 2020, 15:41

Pozdrowieniami dziękuję za współpracę, a na koniec dodam, że ostatnio udało się pozyskać informację uściślającą datę zakupu zajazdu i kwestię własności. Mianowicie Łucjan Strojny i jego żona Teofila z Łazęckich oraz Konstanty Dudzik z żoną Heleną Jelonkówną, nabywając nieruchomość od Adolfa Liebenheimera, 26 lipca 1936 roku zostali współwłaścicielami po 1/4 części. Plac po budowli o pow. 752 m2, w okresie nasilającego się stalinizmu przejęła w dzierżawę gdowska gmina i od 1950 roku urządzała na nim obecne planty. W sprawie uregulowania własności, pod koniec 50 - tych lat prowadzono ugodowe pertraktacje, ale współwłaściciele mieszkający wówczas w Niegowici i na warszawskim Żoliborzu, przy ul. Ciszkowskiej, stawiali wygórowane warunki, których gmina nie chciała lub nie mogła spełnić. Ostatecznie za odszkodowaniem 1.56 zł za 1 m2, Urząd Spraw Wewnętrznych, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie, 1 czerwca 1963 roku orzekł wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, pb 133/1 i 133/2. Współwłaściciele bezskutecznie odwoływali się, decyzję uzasadniono celem użyteczności publicznej, a księgę wieczystą i wpis do prawa własności, założono dopiero w 1991 roku.
Załączniki
Szkic podziału  zajazdu z 1929.jpg
Szkic podziału zajazdu z 1929.jpg (55.19 KiB) Przejrzano 60 razy

Posty: 801
Rejestracja: poniedziałek 02 mar 2015, 14:48

Re: O Gdowie słów kilka, czyli Gdów dawniej i dziś

Postautor: Markot Roman » wtorek 26 maja 2020, 15:01

Dzisiaj spora część korzystających z gdowskich plant, nie ma większego pojęcia o bogatej, w tym tragicznej (1846) i jakże zawiłej historii tego miejsca. Przez długie wieki była to część mokradła otaczającego niewielki pagórek kultu religijnego, od 11-12 stulecia kościoła rzymskokatolickiego. Z czasem powstało centrum życia wiejskiego wokół świątyni i karczmy, rangę miejsca podniósł węzeł komunikacyjny wybudowany w 1783 roku. Od 35 lat stoi tu pomnik ku pamięci poległych w czasie I i II wojny światowej, polskiej oraz żydowskiej narodowości, a ostatnio wystawowy plener. Zatem jest to godne i ważne miejsce służące lokalnej społeczności.


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Ciekawe miejscowości i ich historia”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość