Dąbrowa Górnicza - budynki, ludzie, ulice

Dział ten poświęcony jest opisom całych miejscowości, także tym opuszczonym i już nieistniejącym
Posty: 1431
Rejestracja: środa 19 sie 2015, 18:35
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza

Re: Dąbrowa Górnicza - budynki, ludzie, ulice

Postautor: Eworu » czwartek 23 lis 2017, 21:08

3 maja 2
Wiekowa kamienica stojąca przy wlocie do ulicy 3 maja przez lata w swoich murach gościła wielu różnych sklepikarzy i przedsiębiorców.

W artykule z "Kurjera Zachodniego" z 1927 roku znajdziemy ją na zdjęciach w artykule o Dąbrowie sprzed 30-lat. Możemy więc śmiało założyć że została wybudowana przed 1897 rokiem. Nie znajdziemy jej na mapie z 1883 więc musiała zostać wybudowana gdzieś w okresie między 1883 a 1897. Niegdyś parter jej elewacji był kanelowany w prostokątne ciosy imitujące kamienne, a piętra były oddzielone od siebie podwójnym gzymsem. Okna na piętrze posiadały wyniesione z elewacji nadproża, a jedno z mieszkań było wyposażone w balkon z kutymi balustradami. Nie było również wtedy żadnych witryn sklepowych, a drzwi - prawdopodobnie na klatkę schodową - znajdowały się od strony ulicy 3 maja. Prawdopodobny pion klatki schodowej był również zaznaczony podwójnymi pilastrami. W 1922 roku w środku ulokowała się- Ekspozytura Urzędu Walki z Lichwą i Spekulacją. W 1930 swój sklep obuwniczy mieli tu panowie Rechnic i Miodownik, stała galanteria I. Lewina , znajdował się malarz H. Rechnic , sklep z owocami M Herszkowicza i drugi sklep o tym samym profilu M. Wajsblat. Poza tym mieściły się tu Spirytualia (Dawna nazwa na Monopolowy) Białystoka i tapicer Ch. Kromołowski.
W roku 1938 ulokowała się tu branża kolonialno-spożywcza Mieczysława Dyja. Ciężko patrząc na stare fotografie kamienicy stwierdzić gdzie mieściły się te wszystkie sklepy - czy po prostu zdjęcia są sprzed okresu handlowego okresu w życiorysie kamienicy, czy też ich adresy w księgach dotyczą oficyn w podwórku. W PRL-u w kamienicy mieścił się sklep z torebkami kaletnika Jackowskiego.
W latach 90-tych swoje miejsce w kamienicy znalazły Delikatesy oraz Jubiler.

Obecnie budynek wygląda nieco inaczej i dużo stracił ze swojego charakteru. Z ozdób frontowej elewacji pozostały jedynie pilastry wyznaczające prawdopodobną dawną klatkę schodową. Piszę prawdopodobną gdyż obecnie w tym miejscu znajduje się sklep i nie jestem w stanie stwierdzić jak ten fragment budynku wyglądał przed wojną. Zachował się również jeden z dwóch gzymsów oddzielających elewację. Nie znamy niestety żadnych zdjęć zaplecza budynku z dawnych lat więc mogę jedynie opisać stan obecny. Na jej tyły wchodzi się od strony ulicy Sobieskiego, od bramy w kamienicy z numerem 11.
Zobaczymy tam identyczne pilastry jak na frontowej elewacji, gdzie tym razem jesteśmy już pewni że wyznaczają one klatkę schodową. Wchodzi się do niej po stalowych schodach, z pewnością dodanych w późniejszych latach. Dlatego można z dużą dozą prawdopodobieństwa uznać że kilkadziesiąt lat temu budynek przeszedł znaczącą przebudowę przekształcającą parter całkowicie w funkcję handlową.
Obecnie w kamienicy działa sklep jubilerski, Serwis i Komis telefonów, sklep z ubraniami "Jola" oraz sklep z upominkami.

Obrazek
Obrazek
Zapraszam na moje stronki Opuszczone_Zaglebie oraz Kolekcja_breloków

Posty: 1431
Rejestracja: środa 19 sie 2015, 18:35
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza

Re: Dąbrowa Górnicza - budynki, ludzie, ulice

Postautor: Eworu » sobota 25 lis 2017, 21:46

Główna fasada może i jest tylko piętrowa, ale podwórze tejże kamienicy może spokojnie konkurować kubaturą z warszawskimi studniami!

Budynek tak jak i poprzedni widnieje na zdjęciu z "Kurjera Zachodniego" z 1927 roku w artykule o Dąbrowie sprzed 30-lat. Możemy więc śmiało założyć że została wybudowana przed 1897 rokiem. Nie znajdziemy jej na mapie z 1883 więc musiała zostać wybudowana gdzieś w okresie między 1883 a 1897. Na starych zdjęciach jej lewa i prawa część tak jak i obecnie wydają się być oddzielnymi budynkami choć mają ten sam adres. Możemy dojrzeć ozdobne nadproża wystające z elewacji na pierwszym piętrze oraz balkony z kutymi balustradami umieszczone mniej więcej w połowie fasady. Prześledźmy teraz międzywojenne lokale usługowe. W 1922 ulokowało się tu Biuro Sędziego Śledczego II rewiru, Elektrownia (zapewne chodzi o biura lub punkt reprezentatywny) i lokal Polskiego Tow. Czerwonego Krzyża. Swówj skład apteczny miał tu Stanisław Grzybowski , a drukarnie Edmund Mirek . Drukarnia znajdowała się tu nadal w 1930 roku. Poza nią w tych latach pod 4 zameldował się również J. Rogor z piwiarnią i jeden z najbardziej rozpoznawalnych fotografów Dąbrowy - R. Radzikowski. W 1938 roku w kamienicy znajdziemy sklep wędliniarski Tadeusza Molickiego, galanterię Juli Śliwy i drugą Izydora Wartaka. Ulokowała się tu również krawcowa Julia Hinkowa, piekarz cukiernik Baszkowski i dwóch szewców - Anna Kicka i Antoni Blicharski. W 1939 do budynku przeniosła się częściowo Szkoła Handlowa żeńska E. Łabudzińsklej i architekt Tadeusz Jaworski. W tej samej księdze znajdziemy również przedłużenie galanterii Wartaka i salonu Radzikowskiego. W latach PRL-u budynek zamieszkiwały rodziny Góralskich, Matuszczyków, Kubików, krawcowa Baszkowa i tzw. "Panienka" - przedwojenna piękność nie będąca w pełni władz umysłowych. W budynku nadal znajdował się wtedy zakład fotograficzny Radzikowskiego (w podwórzu) oraz zakład kaletniczy pana Jackowskiego.


Obecnie budynek wygląda nieco inaczej. Jego praw skrzydło zostało nadbudowane o mieszkalne poddasze, możliwe że to samo stało się z lewym. Niestety stare zdjęcia są już zbyt niewyraźne w tym miejscu by stwierdzić jak przed wojną wyglądał budynek. Nadproża oraz balkony zniknęły, w ich miejsce pojawiły się ozdobne obramowania okien oraz pilastry wyznaczające bramę - które prawdopodobnie istniały również przed wojną. Prawdziwe cuda robotniczej architektury zobaczymy dopiero po wejściu w bramę, gdzie dosłownie przeniesiemy się w czasie. Gdyby nie stojące samochody można by się rzeczywiście poczuć jak w okresie przedwojennym. Sama główna kamienica od drugiej strony nie posiada żadnych ozdób. Boczne oficyny są nieotynkowane i świecą czarną cegłą. Poszczególne kondygnacje są wyznaczone wąskimi gzymsami z cegieł. Do jednej z oficyn wchodzi się z poziomu pierwszego piętra - niżej znajdują się komórki. Druga posiada osobne wejście dla mieszkań na parterze, a dla tych z piętra istnieje drewniana kładka.
Klimatu dopełniają stare komórki przerobione na garaże oraz ozdobne balustrady drewnianych schodów klatek schodowych - niestety wszedłem tylko do dwóch. W latach 90-tych mieścił się tam Optyk, Saturn, Wizja TV, Komputery Adax Optimus , Mikrotron,Salon Komputerowy, Fotograf, STS,Lucas Bank.
Obecnie mieszczą się tam szkoły Progres, Interdom Nieruchomości, Euroboots, Sklep Elektroniczny, Podręczniki, Jubiler, Telewizja N, Systemy TV SAT, Okulista.
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Zapraszam na moje stronki Opuszczone_Zaglebie oraz Kolekcja_breloków

Posty: 1431
Rejestracja: środa 19 sie 2015, 18:35
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza

Re: Dąbrowa Górnicza - budynki, ludzie, ulice

Postautor: Eworu » poniedziałek 25 gru 2017, 22:14

3 maja 6

Kolejna z kamieniczek głównej ulicy dawnej Dąbrowy. Tak jak i wiele jej sąsiadek i ona została mocno przekształcona z biegiem czasu i utraciła swą magię.

Budynek nie występuje na zdjęciach z końca XIX wieku, zobaczymy ją dopiero na mapie z 1926 roku oraz pocztówkach z międzywojnia. Niestety jest na nich za daleko by dojrzeć jakiekolwiek detale - widać jedynie że już wtedy była dwupiętrowa. Z dawnych ksiąg handlowych wyczytamy że w 1922 handel kupiecki prowadził w niej Josek Gliksztajn.
W 1930 roku ulokowały się w kamienicy artykuły spożywcze Futerko,a od 1934 przynajmniej do 1939 Apteka Zygmunta Jackowskiego. W 1939 w budynku znalazł się również sklep Uniwersal kupca M Birenbauma


Fragment jej elewacji dojrzymy dopiero na zdjęciu z lat 70-tych. Widać na nich iż niegdyś okna posiadały ozdobne, wyniesione z elewacji nadproża, kondygnacje były oddzielone prostymi gzymsami a linia dachu zakończona niewielkim fryzem z cegieł. W tamtych latach wewnątrz budynku znajdował się sklep z Artykułami Metalowymi,
Obecnie niestety budynek nie nosi żadnych cech charakterystycznych - jej elewacja jest całkowicie gładka.
Ciekawej wygląda to od strony podwórka. Zamiast wewnętrznej klatki schodowej budynek posiada zewnętrzną, zakończoną drewnianym gankiem. Niestety do klatek schodowych nie zajrzymy gdyż są to własności prywatne. Obecnie w budynku działa słynna Lodziarnia Wera oraz Biuro Podróży Triada i sklep z zabawkami.
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Zapraszam na moje stronki Opuszczone_Zaglebie oraz Kolekcja_breloków

Posty: 1431
Rejestracja: środa 19 sie 2015, 18:35
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza

Re: Dąbrowa Górnicza - budynki, ludzie, ulice

Postautor: Eworu » wtorek 26 gru 2017, 10:06

I mały zwrot akcji w sprawie kamienicy z numerem 3 maja 7.
Po publikacji materiału zwróciła się do mnie rodzina dawnych mieszkańców budynku, przez co dość mocno zaktualizowałem opis.
Kamienica została wybudowana w latach 1936-1937 przez pana Paradowskiego – zawiadowcę kopalni „Paryż”. Kamienica charakteryzuje się stylem modernizmu. Jej elewacja jest dość oszczędna – jedyną ozdobą jest półkoliste wyniesienie balkonu z fasady budynku. Ciekawostką jest również to że na balkonie posiada on szafę wnękową.
W księgach począwszy od 1930 aż do 1939 pod tym adresem jest wpisana restauracja Stefana Wilczyńskiego , co potwierdza również jego rodzina. Numer do restauracji z książki telefonicznej z 1939 roku 68334. W 1941 roku właściciele zostali wysiedleni przez Niemców, a prowadzenie restauracji powierzono Rumunom – oczywiście wstęp mieli jedynie Niemcy. Możemy ją zobaczyć na zdjęciu z czasów wojny gdzie widnieje na niej niemieckojęzyczny szyld restauracji. Restauracja działa po wojnie aż do 1954 roku gdy została wywłaszczona przez państwo. Od tego momentu nosiła nazwę „Hutnicza”, zmienioną później na bar mleczny „Zagłębiak”.
Obecnie znajduje się tam siedziba Getin Banku oraz sprzedaż Skór i Płaszczy.

Na archiwalnym zdjęciu możemy obejrzeć jej wystrój. Już od samego początku łatwo możemy sobie uzmysłowić poziom tejże restauracji. Wszystkie meble z wystroju są bogato zdobione i uginają się pod ilością wykwintnych potraw i butelek z alkoholem. Możemy się domyślać że większość z widocznych butelek pochodzi z Winiarni , której właścicielem był restaurator. Na ladzie stoi kunsztownie zdobiony samowar zakończony górniczą kuplą. Ciekawym elementem jest również zawieszony na ścianie zegar z polskim godłem.

Serdeczne podziękowania dla pana Jarosława Haszka za opisanie historii budynku.

Zdjęcie pochodzi od Jarosława Haszka, wnuka restauratora.
Obrazek
Zapraszam na moje stronki Opuszczone_Zaglebie oraz Kolekcja_breloków


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Ciekawe miejscowości i ich historia”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości