Serock - grodzisko "Barbarka"

Posty: 16538
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Sosnowiec

Serock - grodzisko "Barbarka"

Postautor: Karolina Kot » czwartek 09 maja 2019, 23:08

W Serocku, mieście położonym w powiecie legionowskim, przy ulicy Radzymińskiej, znajduje się ciekawy i dobrze czytelny zabytek archeologiczny - wczesnośredniowieczne grodzisko.
Fortyfikacja ta została założona w wieku XI na naturalnie obronnej terasie Narwi, tworzącej w tym miejscu obszerny cypel, odcięty od zaplecza głębokimi jarami.
Gród założono w miejscu niezwykle ważnym pod względem strategicznym - na szlaku prowadzącym z Mazowsza na Ruś.
Był położony zaledwie pół kilometra od ujścia Bugu do Narwi i strzegł przeprawy przez rzekę.
Funkcjonował do XIII wieku

Badania archeologiczne, prowadzone w obrębie zabytku, potwierdziły ogromne znaczenie tego miejsca w przeszłości. Bardzo ciekawie przedstawiają się wyniki prac prowadzonych w obrębie średniowiecznego cmentarza oraz niezachowanej do dziś, XVII - wiecznej kaplicy pod wezwaniem św. Barbary, od której wzięła się nazwa całego wzgórza.

Pierwsze badania powierzchniowe na grodzisku przeprowadził Z. Rajewski w roku 1961. Badania wykopaliskowe trwały w latach 1962-1966 pod kierownictwem B. Zawadzkiej-Antosik z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. W roku 1992 grodzisko zarejestrowano w programie badań powierzchniowych Archeologicznego Zdjęcia Polski.

Dwa wykopy przecięły grodzisko wzdłuż osi północ - południe i wschód - zachód. Archeolodzy uchwycili trzy fazy konstrukcji wału obronnego. W pierwszej wzniesiono wał z piasku wzmocnionego warstwą drewnianych bali. Wał ten został zniszczony przez pożar. Jego pozostałości miały szerokość 5,5 metra. Z tego samego okresu pochodzi warstwa kulturowa, czyli warstwa ziemi z okresu funkcjonowania grodu, uchwycona fragmentarycznie we wnętrzu grodu. Osadnictwo tej fazy było krótkotrwałe. Po niej nastąpiła, czytelna w nawarstwieniach, przerwa w użytkowaniu grodu. Drugi wał stanął w miejscu starszych umocnień. Był on najmniej czytelny, ponieważ zniwelowano go w trakcie budowy wału z fazy trzeciej. Szerokość drugiego wału w momencie odkrycia wynosiła 7-8 metrów. On także uległ zniszczeniu przez pożar. Archeolodzy nie znaleźli nawarstwień związanych z tą fazą użytkowania grodu. Trzeci wał wzniesiono w konstrukcji przekładkowej, czyli z bierwion układanych w kolejnych warstwach wzdłuż i poprzecznie do osi umocnień, przesypanych piaskiem. W czasie budowy zniszczono nawarstwienia odpowiadające drugiej i częściowo pierwszej fazie osadniczej, ponieważ obniżono poziom gruntu wewnątrz grodu, czyli na majdanie. Archeolodzy natrafili tu na jamy magazynowe, ślady po słupach stojących tu niegdyś budynków, palenisko i spalone belki. Znaleziono ziarna pszenicy i żyta oraz groch - pozostałości roślin uprawianych przez dawnych mieszkańców Serocka. Znaleziska haczyków do wędek i obciążników do sieci rybackich świadczyły o rozwiniętym rybołówstwie. Dzięki analizie znalezionych przez archeologów łusek i ości wiemy, że łowiono jesiotry, klenie, szczupaki, okonie, leszcze, karpie i płocie. Pozostałe znaleziska to m.in. fragmenty naczyń glinianych, przęśliki, grzebienie, noże, krzesiwa, kabłąki do wiader, ostrogi i groty strzał, a także monety: denar krzyżowy i arabski dirhem z otworkiem do zawieszania.

W obrębie grodziska odkryto także późniejsze cmentarzysko szkieletowe, na którym odsłonięto dziewięć pochówków. Trzy z nich należały do płodów, trzy do noworodków lub niemowląt. Na szczególną uwagę zasługuje dobrze zachowany pochówek pięciomiesięcznego płodu w glinianym naczyniu odwróconym do góry dnem, znaleziony ok. 15 m na zachód od pozostałych. W profilu wykopu nie zaobserwowano śladów wkopu pochówku, co wskazuje na to, że jest on starszy od wybudowanej na grodzisku w XVII wieku kaplicy i młodszy od zalegających niżej wczesnośredniowiecznych warstw kulturowych. Forma oraz technika produkcji naczynia, w którym znajdował się pochówek, pozwalają określić jego chronologię na 2 połowę XV do początków XVI wieku, najpewniej zaś na przełom XV/XVI wieku. W części wschodniej grodziska odkryto pozostałości fundamentów XVII-wiecznej kaplicy pod wezwaniem św. Barbary. Była to jednonawowa kaplica z absydą. Zachowany mur miał wysokość ok. 45 cm. Zbudowano go z kamieni i ułamków cegieł łączonych zaprawą wapienną. Kaplicy nie towarzyszyły zabytki archeologiczne. Na podstawie źródeł pisanych (patrz: Dzieje stanowiska) datuje się ją na XVII wiek.

zabytek.pl

Obecnie grodzisko jest bardzo zadbane: posiada tablice informacyjną, oświetlenie, wygodne schodki wiodące na majdan, jest także zaopatrzone w rekonstrukcję pod postacią ładnie wykonanej makiety. Stanowi ciekawą i chętnie odwiedzaną przez turystów atrakcję turystyczną, a także doskonały punkt widokowy.

Zdjęcia wykonałam w kwietniu 2019 roku, urwawszy się na dwie godziny z konferencji (na szczęście nikt się nie zorientował).
Lokalizacja
Załączniki
Grodzisko Barbarka (1).jpg
Grodzisko Barbarka (1).jpg (80.18 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (2).jpg
Grodzisko Barbarka (2).jpg (158.76 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (3).jpg
Grodzisko Barbarka (3).jpg (138.72 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (4).jpg
Grodzisko Barbarka (4).jpg (145.27 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (5).jpg
Grodzisko Barbarka (5).jpg (73.12 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (6).jpg
Grodzisko Barbarka (6).jpg (66.28 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (7).jpg
Grodzisko Barbarka (7).jpg (74.54 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (8).jpg
Grodzisko Barbarka (8).jpg (76.4 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (9).jpg
Grodzisko Barbarka (9).jpg (22.34 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (10).jpg
Grodzisko Barbarka (10).jpg (57.79 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (11).jpg
Grodzisko Barbarka (11).jpg (48.52 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (12).jpg
Grodzisko Barbarka (12).jpg (54.4 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (13).jpg
Grodzisko Barbarka (13).jpg (143.67 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (15).jpg
Grodzisko Barbarka (15).jpg (152.34 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (14).jpg
Grodzisko Barbarka (14).jpg (179.63 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (16).jpg
Grodzisko Barbarka (16).jpg (157.65 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (17).jpg
Grodzisko Barbarka (17).jpg (147.57 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (18).jpg
Grodzisko Barbarka (18).jpg (118.44 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (19).jpg
Grodzisko Barbarka (19).jpg (135.58 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (21).jpg
Grodzisko Barbarka (21).jpg (146.16 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (20).jpg
Grodzisko Barbarka (20).jpg (168.33 KiB) Przejrzano 226 razy
Grodzisko Barbarka (22).jpg
Grodzisko Barbarka (22).jpg (147.84 KiB) Przejrzano 226 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo mazowieckie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość